Ինչ է կարելի անել և ինչ չի կարելի անել, եթե երխան ջերմում է. 7 ոսկե կանոն

20:24 • 10.07.17



Բարձր ջերմությունը ոչ միշտ է շատ վատ: Եթե մարդը ջերմում է, ապա նրա օրգանիզմը փորձում է պայքարել վարակների դեմ: Սա օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմն է, որն օգնում է պայքարել վիրուսների դեմ:

1. Որ դեպերում և ինչպես է պետք իջեցնել երեխայի մարմնի ջերմաստիճանը:


Երեխայի ջերմությունը հարկավոր է իջեցնել, եթե այն 39°C -ից բարձր է: Հարկավոր է իջեցնել մինչև 38.9°C (հետանցքային) (թևատակերում՝ 38.5°C): Որպես ջերմիջեցնող հարկավոր է օգտագործել պարացետամոլ ու իբուպրոֆեն, սակայն ոչ մի դեպքում չօգտագործել ասպիրին՝ հատկապես ջրծաղիկի ժամանակ: Երեխայի հագուստը հարկավոր է հանել և չփաթաթել նրան տաք ծածկոցներով: Սենյակի օդը պետք է մաքուր ու սառը լինի: Բացի այդ, ջերմությունն իջեցնելու համար արդյունավետ կլինի նաև սառը լոգանքը (ջրի ջերմաստիճանը պետք է մարմնի նորմալ ջերմաստիճանին համապատասխան լինի): Ոչ մի դեպքում չի կարելի սպիրտով շփումներ անել՝ հատկապես, եթե երեխան շատ փոքր է: Հարկ է հիշել, որ երեխաների համար ալկոհոլը թույն է:

2. Ինչու երբեմն պարացետամոլն ու իբուպրոֆենը չեն օգնում

Բանը նրանում է, որ երեխաների համար նախատեսված դեղորայքի չափաբաժինը կախված է երեխայի քաշից, իսկ արտադրողները երբեմն սահմանվածից ավելի փոքր չափաբաժին են օգտագործում: Բացի այդ, «6 ամսականից մինչև 3 տարեկան երեխաների համար նախատեսված» դեղամիջոցները նույնպես վստահելի չեն, քանի որ չի կարող նույն չափաբաժինը համապատասխան լինել և՛ 8կգ քաշով երեխայի, և՛ 18 կգ քաշով երեխայի համար:

3. Ինչպես հաշվարկել ջերմիջեցնող միջոցի ճիշտ չափաբաժինը

Պարացետամոլի մեկանգամյա օգտագործման չափաբաժինը 15 մգ/կգ-ն է: Սա նշանակում է, որ 10 կգ քաշով երեխայի համար նախատեսված չափաբաժինը 150 մգ-ն է (10կգ Х 15 =150), իսկ 15 կգ քաշով երեխայի համար՝ 225 մգ-ը (15Х15=225):  Անհրաժեշտության դեպքում այս չափաբաժնով դեղամիջոցը կարելի է տալ երեխային օրական մինչև 4 անգամ:

Իբուպրոֆենի մեկանգամյա օգտագործման չափաբաժինը 10 մգ/կգ-ն է: Սա նշանակում է, որ 8 կգ քաշով երեխային անհարժետ է 80 մգ իբուպրոֆեն, իսկ 20 կգ քաշով երեխային՝ 200 մգ: Դեղամիջոցը կարելի է տալ երեխային օրական 3 անգամից ոչ ավել:

Այս դեղամիջոցները 1-1,5 ժամվա ընթացքում 1-1,5 աստիճանով իջեցնում են ջերմաստիճանը, ինչը նշանակում է, որ այն երբեք չի իջեցնի ջերմաստիճանը մինչև նորմա համարվող 36,6 աստիճանի:

4. Որ դեղամիջոցները չի կարելի տալ երեխային

Անալգին

Այս դեղամիջոցը խիստ թունավոր է և խանգարում է արյան ստեղծման գործընթացը: Այլ ավելի անվնաս դեղամիջոցների բացակայության դեպքում մեկ անգամ կարելի է ջերմությունն իջեցնել անալգինով, սակայն ամեն անգամ այս դեղամիջոցի օգտագործումն անթույլատրելի է:

Ասպիրին (ացետիլսալիցիլաթթու)

Մինչև 12 տարեկան երեխաների բուժումը ասպիրինով անթույլատրելի է, քանի որ բարձր է Ռեյեի համախտանիշի առաջացման հավանականությունը:

Նիմեսուլիդ (Նայզ, Նիմուլիդ)

Մի քանի տարի առաջ այս դեղամիջոցը գովազդվում էր որպես երեխաների համար ջերմիջեցնող միջոց: Հնդկաստանում արտադրվող այս դեղամիջոցը շատ արդյունավետ կերպով իջեցնում է ջերմությունը, սակայն այն արգելված է, քանի որ ախտահարում է լյարդը:


5. Չի՛ կարելի

Բարձր ջերմության դեպքում չի կարելի է երեխայի մարմնին սառը իրեր դնել, քանի որ դրանց հետևանքով առաջանում են մաշկի անոթներ սպազմներ: Բացի այդ, եթե նույնիսկ մաշկի ջերմաստիճանն իջնում է, միևնույն է ներքին օրգանները շարունակում են ջերմել և դրանց ջերմաստիճանն էլ ավելի է բարձրանում, ինչը խիստ վտանգավոր է:

Չի կարելի նաև սպիրտով կամ քացախով շփումներ անել, քանի որ դրանք կարող են մաշկի միջոցով ներթափանցել օրգանիզմ և թունավորումներ առաջացնել:


6. Ինչ անել «սպիտակ տենդի» դեպքում

Տենդը օրգանիզմի պատասխանն է վարակներին, դրա պաշտպանիչ մեխանիզմը, որն օգնում է պայքարել վիրուսների դեմ: Եթե բարձր ջերմության դեպքում երեխայի մաշկը վարդագույն է ու մի փոքր խոնավ, ապա անհանգստանալու կարիք չկա, քանի որ ջերմության արտադրության ու դրա կորստի միջև բալանսը խախտված չէ: Սակայն եթե երեխան գունատ է, նրա ձեռքերն ու ոտքերը սառն են և նկատվում է դող, ապա նրա մոտ «սպիտակ տենդ» է, որի դեպքում առաջանում է անոթների սպազմ: «Սպիտակ տենդի» առաջացման պատճառները տարբեր են լինում (կենտրոնական նյարդային համակարգի վնասվածքներ, հեղուկի պակաս, արյան ցածր ճնշում և այլն): «Սպիտակ տենդի» դեպքում.

·         Փորձեք երեխային Նոշ-պայի կես դեղահաբ տալ: Հարկավոր է հաշվի առնել, որ ջերմիջեցնողը նորմալ չի ազդի, քանի դեռ կա անոթների սպազմ: Բացի այդ, հարկավոր է անհապաղ շտապ օգնություն կանչել:

·         Բացառեք ֆիզիկական ջերմիջեցման բոլոր մեթոդները (շփումներ, փաթաթումներ, սառը սավան և այլն), քանի որ առանց այդ էլ երեխայի մոտ կա անոթների սպազմ:

7. Դեղամիջոցների որ տեսակն է հարկավոր ընտրել

Դեղամիջոցի տեսակն (հեղուկ խառնուրդ, օշարակ, ծամվող հաբեր, մոմիկներ) ընտրելիս հարկավոր է հաշվի առնել, որ լուծույթներն ու օշարակներն ազդում են 20-30 րոպե անց, իսկ մոմիկները՝ 30-45 րոպե անց, սակայն դրանց ազդեցությունը երկարատև է: Մոմիկները կարելի է օգտագործել այն դեպքում, երբ երեխայի մոտ սրտխառնոց ու փսխում է առաջանում հեղուկ ընդունելիս, կամ նա հրաժարվում է դեղ խմել: Մոմիկները ցանկալի է օգտագործել երեխայի արտաթորելուց հետո: Դրանք շատ հարմար են գիշերվա ժամերին օգտագործելու համար:

Բուժիչ թուրմեր բարձր ջերմության դեպքում


Կարելի է 20 կաթիլ ակնամոմի թուրմն ավելացնել կես բաժակ տաք կաթին (եթե երեխան կաթը չի սիրում կամ օրգանիզմը լավ չի ընդունում, ապա կարելի է օգտագործել ¼ բաժակ կաթ կամ նույնիսկ մեկ ճաշի գդալ): Կաթի ու ակնամոմի համադրությունը շատ օգտակար է և արդյունավետ: Այն կօգնի բուժել թոքերի հիվանդությունները, գրիպն ու մրսածությունը, ինչպես նաև կբարելավի ինքնազգացողությունը, հոգեվիճակն ու քնի որակը:

Ակնամոմի 10%-անոց թուրմը կարելի է գնել դեղատնից: Այն շատ մատչելի է և կարելի է օգտագործել բավական երկար ժամանակ:

Այս միջոցը ցանկալի է ընդունել երեկոյան՝ քնելուց անմիջապես առաջ:

Մրսածության ու գրիպի բուժման դեպքում երեխաների մոտ դրական արդյունքն անմիջապես ակնհայտ է լինում: Երեկոյան հիվանդ երեխային 1-2 կաթիլ ակնամոմի թուրմ տալու դեպքում փոքրիկն առավոտյան արդեն շատ ավելի լավ կզգա իրեն:

Այս թուրմը նաև շատ արդյունավետ է սուր շնչառական վիրուսների, բրոնխիտի, թոքերի բորբոքման, տուբերկուլյոզի դեպքում: Այն նույնիսկ օգնում է մեղմացնել աղեստամոքսային տրակտի բորբոքումները:

Գաստրիտի կամ դուոդենիտի դեպքում նույնպես հարկավոր է միջոցներ ձեռնարկել՝ հիվանդության բարդացումից և ստամոքսի կամ տասներկումատնյա աղիքի խոցային հիվանդությունից խուսափելու համար, սակայն արդյունավետ, բայց վնասակար կողմնակի ազդեցություն չունեցող դեղամիջոցներն այդքան էլ շատ չեն: Նման դեղամիջոցներից մեկը ակնամոմի թուրմն է: Ընդ որում՝ այն կարելի է ընդունել ինչպես և մրսածության դեպքում (կաթի մեջ մի քանի կաթիլ թուրմ ավելացնել և ընդունել քնելուց առաջ):

Այս թուրմը նաև շատ արդյունավետ է պանկրեատիտի դեպքում: Այս հիվանդությունն առաջացնում է սաստիկ ցավեր: Ընդ որում՝ պանկրեատիտի հուսալի բուժում չկա: Այն սովորաբար բուժվում է ֆերմենտներով, որոնք փոխարինման են գալիս ենթաստանոքսային գեղձի աշխատանքին, ինչի արդյունքում գեղձը սկսում է ավելի ու ավելի վատ գործել: Այս թուրմը կօգնի բուժել պանկրեատիտը և կազատի նման բարդություններից:

Նյութի աղբյուրը՝ ognov.ru





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

14:26 • 23/09

Ի՞նչ է թրոմբը և ինչո՞ւ է այն պոկվում արյունատար անոթի պատից

13:34 • 23/09

Հագուստի 8 պարագա, որոնք կարող են առաջացնել մեջքի ու պարանոցի մկանային ցավեր

12:00 • 23/09

Ոտնաթաթի սնկախտի ախտանշանները, առաջացման պատճառներն ու տնային պայմաններում բուժելու լավագույն միջոցները

22:09 • 22/09

Ինչպես խուսափել դաշտանային անհարմարավետությունից և ապրելել սովորական առօրյա կյանքով

21:21 • 22/09

Փորկապության դեմ պայքարող պարզ ու արդյունավետ ժողովրդական դեղատոմսեր

20:43 • 22/09

Ինչով է պայմանավորված գիշերը տանջող ծարավի զգացումը

20:38 • 22/09

Ինչ հիվանդությունների մասին կարող է վկայել բերանի տհաճ հոտը և ինչպես պայքարել դրա դեմ

20:13 • 22/09

Որո՞նք են քաղցկեղի զարգացման իրական ու մտացածին պատճառները

18:15 • 22/09

Զարկերակային բարձր ճնշումն ընդամենը 5 րոպեում կարգավորելու արդյունավետ միջոցը

17:21 • 22/09

Սրտի հիվանդությունների զարգացման 6 անսպասելի նախանշան, որոնց վրա մարդիկ հաճախակի ուշադրություն չեն դարձնում

16:15 • 22/09

Մազաթափության դեմ հին և մատչելի միջոց, որը նաև մազերին կհաղորդի ամրություն ու փայլ

15:45 • 22/09

Ինչ չի կարելի անել որովայնի շրջանում առաջացող ցավերի դեպքում

12:53 • 22/09

Ինչպես կանխարգելել վաղ կլիմաքսն ու նվազեցնել դրա ախտանշանները

11:52 • 22/09

Ինչպես փրկել մարդու կյանքը, եթե նրա շնչուղիներում օտար մարմին է հայտնվել (լուսանկարներ)

22:00 • 21/09

Լեղապարկի ջրգողության(լեղապարկի կիստա) ախտանշանները, բուժումն ու կանխարգելումը

20:40 • 21/09

5-օրյա դիետա, որի շնորհիվ հնարավոր է ազատվել մինչև 5 կիլոգրամ ավելորդ քաշից

20:08 • 21/09

Ինչպես ճիշտ ընդունել դեղամիջոցները. 10 խորհուրդ դեղագործից

18:59 • 21/09

Դիմակ, որը կօգնի ստանալ կատարյալ մաքուր ու առողջ մաշկ և ազատվել մուգ հետքերից

17:18 • 21/09

Մակաբուծային վարակի մասին վկայող 8 ախտանշան

17:05 • 21/09

Ստամոքսի քաղցկեղի վաղ ախտանշաններն ու առաջացման հավանականությունը բարձրացնող գործոնները

15:13 • 21/09

Երեխան ամեն ինչ լսում ու հասկանում է դեռևս չծնված ժամանակ. գիտնականներ

14:15 • 21/09

Զարկերակային ճնշման բարձրացման հիմնական պատճառները

12:00 • 21/09

Ի՞նչ է անել ցիստիտի առաջին ախտանշանների ժամանակ

21:52 • 20/09

Սրտամկանի կաթվածի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

21:15 • 20/09

Առողջականխնդիրներ, որոնք կարող են առաջանալ կանանց մոտ՝ 40 տարեկանից հետո

20:54 • 20/09

Բանանով և կոճապղպեղով դիմակ «- 10 տարի»՝ մաշկը երիտասարդացնելու համար

20:19 • 20/09

Վահանաձև գեղձի ադենոմայի տեսակներն ու դրանց առանձնահատկությունները

18:29 • 20/09

Մասնագետները ներկայացրել են ամենաարդյունավետ դիմակը՝ մազաթափությունից ազատվելու համար

17:23 • 20/09

Որ դեպքերում չի կարելի ջուր խմել և ինչ կարող է տեղի ունենալ հեղուկը չարաշահելու դեպքում

16:29 • 20/09

Մաստոպաթիայի(կրծքագեղձի բարորակ հիվանդություն) զարգացման փուլերն ու ախտանշանները

15:07 • 20/09

Արյունը ջրիկացնող լավագույն բնական միջոցները

13:44 • 20/09

Միկրոտարր, որի դեֆիցիտը կարող է առաջացնել դաշտանային ցիկլի խանգարում և այլ առողջական խնդիրներ

11:53 • 20/09

Վստահեք ինքներդ ձեզ, քանի որ ծնողից լավ երեխային ոչ ոք չի ճանաչում. 11 կանոն հայտնի մանկաբույժից՝ առողջ երեխա մեծացնելու համար

21:59 • 19/09

Մաշկի վրա սև կետերի առաջացման հիմնական պատճառները. խորհուրդներ, որոնք կօգնեն ազատվել այդ խնդրից

21:13 • 19/09

Ինչպե՞ս նիհարել մաքուր ջրի օգնությամբ

20:45 • 19/09

Բլեֆարիտ կամ կոպաբորբ. առաջացման պատճառները, տեսակները, ախտանշաններն ու բուժումը

19:11 • 19/09

Կորյակներից ազատվելու արդյունավետ բաղադրատոմսեր

18:22 • 19/09

Կանանց «թաքնված» ու «ակնհայտ» սեռավարակները, դրանց ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

16:30 • 19/09

Ինչպես ճիշտ խնամել և լողացնել մանկանը

15:00 • 19/09

Ինչպես կանխարգելել արգանդի միոմայի (մկանուռուցք) առաջացումը

13:15 • 19/09

10 ախտանշան, որոնք վկայում են օրգանիզմում խոլեստերինի բարձր մակարդակի մասին

11:51 • 19/09

Սխալ ենթադրություններ, որոնք հաճախ արվում են կրծքագեղձում գոյացություն շոշափելիս

22:00 • 18/09

9 յուրահատուկ փաստ ձկան յուղի մասին. ձկան յուղի ամենաօգտակար հատկությունները

21:07 • 18/09

3 մթերքից բաղկացած դիետա, որի շնորհիվ հնարավոր է մեկ շաբաթում ազատվել 7 կգ ավելորդ քաշից

20:41 • 18/09

Մակաբույծ որդերի առաջացրած հիվանդություններն ու դրանց կանխարգելումը

20:18 • 18/09

Սակավարյունության (անեմիա) ախտանշանները, բուժման եղանակներն ու կանխարգելումը

18:15 • 18/09

Խորհուրդներ աչքերի առողջությունը բարելավելու և տեսողությունը վերականգնելու համար

16:14 • 18/09

Նևրոզի ախտանշանները, պատճառները, հետևանքներն ու բուժումը

15:22 • 18/09

Կատարակտի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

14:00 • 18/09

Որոնք են ավելորդ քաշի առաջացման հոգեբանական պատճառները

13:14 • 18/09

Սուր պիելոնեֆրիտի (երիկամի ավազանի բորբոքում) ախտանշանները, բարդություններն ու բուժումը

12:00 • 18/09

Այրոցի(изжога) առաջացման պատճառները, կանխարգելումն ու բուժումը

21:24 • 17/09

8 խորհուրդ դաշտանադադարի ժամանակ չգիրանալու համար

20:12 • 17/09

Միզարձակման դրիբլինգի առաջացման պատճառները և ինչպես կանխել այդ տհաճ երևույթը

19:00 • 17/09

Ինչպես կարճ ժամանակահատվածում ազատվել մինչև 20 կգ ավելորդ քաշից. քսանօրյա դիետաներ

15:20 • 17/09

Ստամոքսի ցավերի առաջացման 10 հիմնական պատճառ

15:13 • 17/09

Արյան մեջ շաքարի բարձր մակարդակի մասին վկայող ախտանշաններ

14:14 • 17/09

Ցիստիտի ախտանշանները, ախտորոշումն ու բուժումը

13:26 • 17/09

Ճիճվաթափության համար ամենահայտնի ու արդյունավետ ժողովրդական միջոցները

20:55 • 16/09

10 ախտանշան, որոնք վկայում են ձվարանների քաղցկեղի մասին

19:16 • 16/09

Առողջական լուրջ խնդիրներ, որոնք կարող են երկար ժամանակ ընթանալ առանց ախտանշանների

18:02 • 16/09

Կանանց մոտ մազաթափության առաջացման 10 հիմանական պատճառ

14:40 • 16/09

Գեները չեն ազդում ատամների ու լնդերի առողջության վրա. հետազոտություն

14:22 • 16/09

Ինչ վտանգավոր հետևանքներ կարող է ունենալ հակադեպրեսանտների երկարատև ընդունումը

13:49 • 16/09

Գիտնականները պարզել են, թե որն է լավագույն սննդակարգը ճարպակալումից տառապող մարդկանց համար

13:08 • 16/09

Կրծքով կերակրելը բարելավում է վաղածին երեխաների նյութափոխանակությունը

12:32 • 16/09

Սուրճն օգնում է պահպանել վարսերի փարթամությունն ու ազատվել մազաթափությունից

12:07 • 16/09

Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես է վիտամին D-ի դեֆիցիտն ազդում առողջության վրա

11:45 • 16/09

Արհեստական քաղցրացուցիչները կարող են դառնալ շաքարային դիաբետի առաջացման պատճառ

10:46 • 16/09

Օդի աղտոտվածությունը նպաստում է Ալցհեյմերի հիվանդության առաջացմանը. գիտնականներ

21:39 • 15/09

Օմեգա-3-ի նշանակությունն ու 8 առողջական խնդիր, որոնք կարող են առաջանալ դրա դեֆիցիտի պատճառով

20:36 • 15/09

Ինչպես խուսափել օստեոպորոզից. 10 խորհուրդ հենաշարժային համակարգի առողջության պահպանման համար

19:51 • 15/09

Լեղապարկի աշխատանքի խանգարման մասին վկայող վաղ ախտանշաններ

19:36 • 15/09

Ինֆարկտի առաջացմանը նպաստող գործոններն ու 6 ատիպիկ ախտանշան, որոնց մասին պետք է իմանա յուրաքանչյուր կին

18:06 • 15/09

Առողջության պահպանման մեթոդների վերաբերյալ ամենատարածված «միֆերը», որոնց մարդիկ հավատում են

17:19 • 15/09

2-րդ տիպի շաքարային դիաբետը կարելի է բուժել. հետազոտություն

15:51 • 15/09

Որոնք են գիշերային ջղաձգումների առաջացման պատճառները և ինչպես կարելի է բուժել ու կանխարգելել դրանք

14:52 • 15/09

Տաք շոկոլադի օգտակար հատկությունները, որոնց մասին քչերը գիտեն

13:51 • 15/09

Ցրված սկլերոզի զարգացումը կապված է աղիքային բակտերիաների հետ. գիտնականներ

12:48 • 15/09

Գիտնականները պարզել են, թե օրական որքան ջուր պետք է խմի մարդը

12:02 • 15/09

6 թուրմ՝ ավելորդ հեղուկն օրգանիզմից դուրս բերելու համար

10:26 • 15/09

Սինթետիկ անկողնային սպիտակեղենը կարող է խիստ վնասակար լինել առողջության համար

21:55 • 14/09

Օսլայով դիմակ՝ մանր կնճիռներից ու ծալքերից ազատվելու համար

21:01 • 14/09

Սնունդ ընդունելուց հետո որովայնի շրջանում ցավերի, սրտխառնոցի, գազերի առկայություն և ստամոքսի գռգռոցի հիմնական պատճառը

20:07 • 14/09

Ինչ է ալերգիկ ռինիտը, որոնք են դրա ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

20:05 • 14/09

Առավոտյան անհանգստացնող գլխացավի առաջացման հիմնական պատճառները

18:04 • 14/09

«Երիտասարդության էլիքսիր», որը կօգնի պահպանել երիտասարդությունն ու գեղեցկությունը, բուժել փորկապությունն ու կանխել սկլերոզը

17:38 • 14/09

Ստեղծվել է ՄԻԱՎ-ի դեմ առաջին երկարատև ազդեցությամբ պատվաստանյութը

17:07 • 14/09

Որոնք են կանանց համար ամենակարևոր հորմոնները և ինչ խնդիրներ կարող են առաջանալ դրանց մակարդակի բարձրացման կամ նվազման դեպքում

15:46 • 14/09

Պարզ ու արդյունավետ բաղադրատոմս, որը կօգնի բուժել արթրիտն ու մեղմել հոդացավերը

14:56 • 14/09

Հղիները չունեն մուլտիվիտամինային համալիրների կարիք

13:40 • 14/09

Քաղցը խթանում է մազերի աճը. գիտնականներ

13:12 • 14/09

Գիտնականները պարզել են, թե որոնք են ձվի 4 ամենաօգտակար տեսակները

12:07 • 14/09

Սեպտեմբերի 13-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 61 երեխա

11:57 • 14/09

Որոնք են խոտաբույսերով լոգանք ընդունելու առավելությունները

11:01 • 14/09

Օմեգա-3 ճարպաթթուները պաշտպանում են աղիների հիվանդություններից

21:41 • 13/09

7- օրյա դիետա 5 կգ ավելորդ քաշից ազատվելու համար

20:33 • 13/09

Սնկային հիվանդությունների նախանշանները, կանխարգելումն ու բուժումը ավանդական և պայծառատես Վանգայի բաղադրատոմսերով

19:37 • 13/09

Ինտիմ հատվածների սխալ հիգիենան կարող է ճակատագրական լինել. «չի կարելիներ», որոնց մասին շատերը չգիտեն

19:00 • 13/09

Սննդակարգի ազդեցությունը քաղցկեղի զարգացման կամ կանխարգելման վրա