Սրատուտ՝ «տնային մակաբույծ». վարակի աղբյուրը, փոխանցման ու պայքարի մեխանիզմները

17:12 • 16.07.17



Այս հիվանդության հարուցիչը Enterobius vermicularis -ը, դասվում է կլոր որդերի շարքին, երկսեռ մակաբույծ է, էգերն ունեն 9-12 մմ երկարություն, իսկ արուները՝ 3-4մմ։ 

Ինչպես գրում է doctors.am-ը, չնայած այս հիվանդությունը դասվում է գեոհելմինթների կարգին, սակայն ոչ մի առնչություն չունի հողի հետ, քանի որ սրատուտի ձվերն ապրում են մարդու մարմնի վրա (հետանցքի շուրջը)։ Այլ կերպ ասած տնային մակաբույծ է։ Այս հելմինթոզը տարածված է ամենուրեք։ Աշխարհում տարեկան վարակվում է ավելի քան 250 մլն. մարդ։

Վարակի աղբյուրը

Համարվում է միայն վարակված մարդը։ Մարդը վարակվում է այն ժամանակ, երբ կուլ է տալիս հասուն ձուն, որի մեջ արդեն կան հելմինթի թրթուրներ։ Ատամոքսահյութի ազդեցության ներքո ձվի թաղանթը տարրալուծվում է և թրթուրը, անցնելով 12-մատնյա աղիքով, հիմնավորվում է բարակ աղիքների ստորին և հաստ աղիքի վերին հատվածներում։ 14-15 օր հետո թրթուրները վերածվում են հասուն ձևերի՝ արական և իգական, հիմնականում ախտահարում են կույր աղիքը։ 
Բեղմնավորվելուց հետո էգերը աղիքների կծկման հետևանքով իջնում են ցած մինչև ուղիղ աղիքը, որից հետո ակտիվ շարժումների շնորհիվ դուրս է գալիս հաստ աղիքից՝ դեպի հետանցք ու ձվադրում է կատարում այդ շրջանում։ 4-6 ժամվա ընթացքում ձվերը հասունանում են դառնում ինվազիոն ձվեր։ Ձվադրումից հետո էգերը ոչնչանում են։ 

Այս ամբողջ ցիկլը տևում է 3-4 շաբաթ։ Յուրաքանչյուր մակաբույծ միանգամից դնում է 5 000 -ից մինչև 17 000 ձու։

Հիվանդության հիմնական նշանը հետանցքի շրջանի քորն է, որից կարող են առաջանալ ճաքեր։ Այդ ճաքերի մեջ կարող է թափանցել երկրորդային ինֆեկցիա ու առաջացնել բարդություններ էկզեմա, պրոկտիտ, պարապրոկտիտ և այլն։ Սրատուտները մարդու օրգանիզմում առաջացնում են մեխանիկական, ալերգիկ, թունավոր ազդեցություններ, զանազան ախտաբանական երևույթներ։ էնտերոբիոզին մշտապես ուղեկցում են դիզբակտերիոզի երևույթները։ Երեխաների մոտ (աղջիկների) այս մակաբույծը կարող է տեղափոխվել դեպի հեշտոց՝ առաջացնելով վուլվիտ, վուլվովագինիտ։ 

Պայքարը և մեխանիզմները

Հիվանդ մարդկանց անհրաժեշտ է հայտնաբերել, մեկուսացնել, բուժել և կանխարգելել կրկնավարակումների հնարավորությունը։ Հիվանդության կլինիկական նշաններն այնքան ակնառու են, որ հարկ չի լինում լաբորատոր քննությամբ հաստատել։ Բուժման համար օգտագործվում է հակաճիճվային դեղամիջոցներ, օրինակ՝ մեբենդազոլ, ալբենդազոլ։ Ռեինվազիայից(ինվազիո՝ հարձակում, ներխուժում) խուսափելու համար անհրաժեշտ է բուժումը կրկնել 2-4 շաբաթ հետո: 

Նախադպրոցական տարիքի և մինչև 1-4 դասարանների երեխաներին տարեկան մեկ անգամ ենթարկում են զանգվածային քննության, որից հետո դրական պատասխան ունեցողներին դեհելմինիզացիայի են ենթարկում։ Խիստ ուշադրություն է դարձվում անհատական հիգիենայի կանոնների պահպանմանը։ Անկողնային պարագաները անհրաժեշտ է եռացնել և տաք արդուկով չորացնել։ Երեխաներին հագցնում են այնպիսի վարտիք, որ հնարավոր չլինի ներսից քորել հետանցքը։ Զուգարանից օգտվելուց հետո խորհուրդ է տրվում հետանցքը լվալ օճառով և ջրով։ Որոշակի (սկոլեքս) անցնում է աղիքներ ու կպչում է նրանց պատին։ Աղիքի պատի լորձաթաղանթին կպչելուց հետո սկսում է զարգանալ։ Առաջացնում են սեգմենտներ, հետո՝ հասուն սեգմնենտներ, որոնք բեղմնավորվելուց հետո լցվում են ձվերով և կղանքի հետ միասին արտազատվում են արտաքին աշխարհ։ 

Մի ժամանակ այն կարծիքը գոյություն ուներ, որ մարդու օրգանիզմում լինում է միայն մեկ մակաբույծ (այստեղից էլ՝ солетер անունը соло բառից առաջացած, որը նշանակում է միայնակ), սակայն հետագա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ այս կարծիքն անընդունելի է։ Վարակվածների մոտ հիվանդությունը տարբեր ընթացք է ունենում՝ սկսած կլինիկական նշանների բացակայությունից, վերջացրած վառ արտահայտված հիվանդության նշանները (ցավեր որովայնում, փսխում, աղիքային խանգարումներ, ախորժակի բացակայություն կամ ընդհակառակը և այլն)։ Վարակված մարդիկ օրական կարող են արտազատել 6-8 սեգմենտ, որոնցից յուրաքանչյուրի մեջ լինում է 140-175 հազար ձվիկ։

Փոխանցման մեխանիզմները

Վարակված մարդը կղանքի հետ միասին արտաքին աշխարհ է արտազատում սեգմենտները և ախտահարում խոտը, ջուրը, սննդային թափոնները։ Դրանք դառնում են խոշոր եղջերավոր կենդանիների կերակուր և վարակում են այս հիվանդությամբ։ Ձուն (օնկոսֆերան) անցնում է կենդանու ստամոքս, թթվի ազդեցությամբ թաղանթը տարրալուծվում է, և թրթուրը աղեստամոքսային տրակտից օգուտ է տալիս, երբ քնելուց առաջ վարակվածներին հոգնա են կատարում։ 
Եթե բծախնդրորեն կատարվեն վերը նշված սանիտարահիգիենիկ միջոցառումները, սրատուտից կարելի է ազատվել առանց դեղամիջոցներ ընդունելու։

 

Աղբյուր՝ doctors.am





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

21:29 • 23/07

Բանանով և կոճապղպեղով դիմակ «- 10 տարի»՝ մաշկը երիտասարդացնելու համար

21:00 • 23/07

«Առողջության ինքնուրույն մոնիտորինգ». ինչպես հայտնաբերել հիվանդությունները, քանի դեռ չկան ակնհայտ ախտանշաններ

20:16 • 23/07

Անցանկալի մազերից ազատվելու հին ու նոր մեթոդներ

19:40 • 23/07

Առողջական խնդիրներ, որոնց մասին հուշում են աչքերը

18:30 • 23/07

Նևրոզի ախտանշանները, պատճառները, հետևանքներն ու բուժումը

17:20 • 23/07

Ալյումինե սպասքը հանգեցնում է ծերունական թուլամտության առաջացման

15:00 • 23/07

Առողջական ինչ խնդիրներ կարող են առաջանալ կանանց մոտ 40 տարեկանից հետո

13:32 • 23/07

Ինչպես օգնել ստամոքսի գազերից տառապող մանկահասակ երեխային

12:00 • 23/07

Չինաստանում բժիշկները մեկ վիրահատությամբ 200 քար են հանել կնոջ մարմնից (լուսանկարներ)

21:49 • 22/07

Ցավոտ դաշտան. պատճառներն ու կանխարգելումը

21:27 • 22/07

Ախտանշան, որոնք վկայում են օրգանիզմում երկաթի դեֆիցիտի մասին

20:43 • 22/07

Խոլեստերինի բարձր մակարդակի և արյան բարձր ճնշման դեմ լավագույն ժողովրդական միջոցը

20:17 • 22/07

Վիտամիններ ու միներալներ, որոնց պակասը կարող է դառնալ միգրենի առաջացման պատճառ

20:12 • 22/07

Մաշկի խնամքի համար շաքարավազի կիրառման լավագույն 7 տարբերակները

19:28 • 22/07

Դաշտանադադարի հիմնական 10 ախտանշանները

16:27 • 22/07

Որ դեպքերում են նորածիններն արյունոտ կաթ փսխում և ինչ է հարկավոր անել այդ ժամանակ

13:42 • 22/07

Որոնք են գորտնուկների տեսակները, դրանց առանձնահատկություններն ու բուժման եղանակները

12:05 • 22/07

Գիտնականները խորհուրդ են տալիս ամեն օր ձմերուկ ուտել

11:10 • 22/07

Ծիրանի և խնձորի բաղադրության մեջ հայտնաբերվել է քաղցկեղը բուժող նյութ. գիտնականներ

10:32 • 22/07

Որ դիմակները կօգնեն ազատվել դեմքի մաշկի թեփոտվածությունից

22:37 • 21/07

Ջրծաղիկի ախտանշանները, բարդություններն ու անհրաժեշտ միջոցառումները

21:46 • 21/07

«Ալերգիա տղամարդու նկատմամբ». ախտանշանները, ախտորոշումն ու բուժումը

21:22 • 21/07

Սրտանոթային հիվանդությունների բուժման համար հայտնի միանձնուհու լավագույն բաղադրատոմսը, որն ավելի քան 800 տարվա պատմություն ունի

21:19 • 21/07

Քլորացված ջրի վնասակար ազդեցությունն առողջության վրա և տնային պայմաններում դրա քլորազերծման մեթոդները

20:19 • 21/07

Պահպանակով կանոնավոր սեքսը վտանգավոր է առողջության համար. բժիշկներ

20:05 • 21/07

9 կարևոր խորհուրդ գլխուղեղի կաթվածից (ինսուլտ) խուսափելու համար

19:44 • 21/07

Ինչպես օգտագործել կիտրոնաջուրը, որպեսզի հնարավոր լինի նիհարել

18:07 • 21/07

Ինչ է կոկորդաբորբը (լարինգիտ) և որոնք են դրա տեսակները, ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

16:04 • 21/07

Սրտամկանի կաթվածի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

14:11 • 21/07

Որոնք են վահանաձև գեղձի ադենոմայի տեսակներն ու դրանց առանձնահատկությունները

12:23 • 21/07

Երեխան ամեն ինչ լսում ու հասկանում է դեռևս չծնված ժամանակ. գիտնականներ

12:16 • 21/07

Հուլիսի 20-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 74 երեխա

10:32 • 21/07

Դարչինով մաստակն ու թեյը կօգնեն ազատվել բերանի խոռոչի տհաճ հոտից

21:53 • 20/07

Տղամարդկանց մոտ հանդիպող քաղցկեղի 5 տեսակ և դրանց ախտանշանները

21:25 • 20/07

Հարթաթաթության ախտանշանները, բուժման եղանակներն ու դրանց արդյունավետությունը

20:47 • 20/07

Ստամոքսի քաղցկեղի վաղ ախտանշաններն ու առաջացման հավանականությունը բարձրացնող գործոնները

20:31 • 20/07

10 ամենատարածված վեներական հիվանդություններն ու դրանց ախտանշանները

19:30 • 20/07

5 խորհուրդ գինեկոլոգից, որոնց պետք է հետևեն բոլոր կանայք

19:26 • 20/07

Վաղ տարիքում մազերի սպիտակելու պատճառները

17:27 • 20/07

Լավագույն բնական միջոցները՝ արյունը ջրիկացնելու համար

16:03 • 20/07

Ինչպես նիհարել մաքուր ջրի օգնությամբ

14:12 • 20/07

Որոնք են արյան գերճնշման հիմնական ախտանշանները և ինչպես կարելի է վերահսկել զարկերակային ճնշումը

13:03 • 20/07

Հուլիսի 19-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 75 երեխա

13:00 • 20/07

Գիտնականները դեմ են սփիներների օգտագործմանը

12:03 • 20/07

Հողաթափերը կարող են խիստ վնասակար լինել առողջության համար

11:05 • 20/07

Անչափ արդյունավետ սննդակարգ 30-ն անց անձանց համար

22:12 • 19/07

Երիկամային հիվանդությունների 5 ախտանշան, որոնք մարդիկ հաճախ անտեսում են

21:49 • 19/07

Պապիլոմա վիրուսի որոշ տեսակներ կարող են արգանդի վզիկի քաղցկեղ առաջացնել

21:29 • 19/07

Աչքերի տակ առաջացած մուգ շրջանակներից ազատվելու պարզ բաղադրատոմս

21:04 • 19/07

Արդյոք անվնաս է պլաստիկ տարրաներում պարունակվող ջուրը

19:57 • 19/07

Մարմնի տարբեր հատվածներում սնկային վարակի(դերմատոմիկոզ) առաջացման պատճառները, ախտանշանները, բուժումն ու կանխարգելումը

19:53 • 19/07

Արյան շրջանառության խանգարման պատճառները. ինչպես կարգավորել այդ խնդիրը առանց դեղամիջոցների

19:07 • 19/07

Զգուշացնող 5 ազդանշան.  ինչի մասին է խոսում գլխի տարբեր հատվածներում առկա ցավը

18:17 • 19/07

Գիտնականները պարզել են, թե որ սննդակարգը կօգնի խուսափել Ալցհեյմերի հիվանդությունից

17:55 • 19/07

Որոնք են օրգանիզմի ամենակարևոր գեղձերը, ինչ ֆունկցիա են դրանք կատարում և ինչպես կարելի է պահպանել այդ գեղձերի առողջությունը

15:21 • 19/07

Ռուսական ժողովրդական հակամակաբուծային միջոցների բաղադրատոմսեր

12:24 • 19/07

Որ կոմպրեսները կօգնեն հնարավորինս արագ ազատվել կապտուկներից

11:46 • 19/07

Ինչպես ազատվել ավելորդ քաշից՝ առանց առողջությանը վնաս հասցնելու

10:46 • 19/07

Ինչու են կանայք ավելի հաճախ տառապում միգրենից

21:54 • 18/07

Ինչու են կանայք հրաժարվում սեքսով զբաղվել. 11 հիմնական պատճառներն ու խորհուրդներ, որոնք կօգնեն լուծել այդ խնդիրը

21:36 • 18/07

Ուրեապլազմոզի փոխանցման ուղիները, ախտանշանները, հետևանքներն ու բուժումը

21:19 • 18/07

Որոնք են կանանց մազաթափության պատճառները

20:40 • 18/07

«Կախարդական» բաղադրատոմս՝ մազերի արագ աճի և փարթամության վերականգնման համար

20:27 • 18/07

Ամենահաճախ հանդիպող գինեկոլոգիական հիվանդության՝ կոլպիտի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

19:44 • 18/07

Ակնագարուկը արագ բուժելու բնական միջոցներ

19:36 • 18/07

Սննունդ ընդունելուց հետո ստամոքսի ցավերի առաջացման պատճառները

19:00 • 18/07

Շատ հաճախ լավագույն դեղամիջոցը՝ դեղամիջոցից խուսափելն է. 11 աֆորիզմ «բժշկության հայր» Հիպոկրատից

18:54 • 18/07

Որոնք են թոքաբորբի զարգացման պատճառները, ախտանշաներն ու կանխարգելումը

18:17 • 18/07

Ինչ է արգանդի արտանկումը և որոնք են դրա ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

16:58 • 18/07

8 քայլ՝ երակների վարիկոզ լայնացումը բուժելու համար

15:37 • 18/07

Գիտնականները նշել են, թե որ սովորություններն են վնասում մարդու առողջությանը

14:00 • 18/07

«Միայն նախաճաշ». սննդակարգ, որը կօգնի ընդամենը երկու շաբաթում ազատվել 7 կգ ավելորդ քաշից

13:24 • 18/07

Ամերիկացի գիտնականները հայտնաբերել են ճարպակալման ևս մի պատճառ

12:29 • 18/07

Գիտնականները հայտնաբերել են բնական միջոց, որը կօգնի բուժել դիսբակտերիոզը

11:36 • 18/07

Հուլիսի 17-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 89 երեխա

11:21 • 18/07

Ամեն օր բանան ուտելը կօգնի կանխարգելել բազմաթիվ վտանգավոր հիվանդություններ. գիտնականներ

10:17 • 18/07

«Բրոկոլիի դեղահաբերը» կօգնեն վերականգնել օրգանիզմը գլխուղեղի կաթվածից հետո

21:53 • 17/07

Ճարպուռուցքից(жировик) ազատվելու ժողովրդական բաղադրատոմս

21:31 • 17/07

Ինչպես մինչ ծերություն պահպանել կրծքերի գեղեցկությունն ու ձևը

21:16 • 17/07

Կոշտուկի(мозоль) առաջացման պատճառները, բուժումն ու կանխարգելումը

20:52 • 17/07

13 բաղադրիչ, որոնց առկայությունը կոսմետիկ միջոցներում վտանգավոր է առողջության համար

20:35 • 17/07

5 պատճառ առավոտյան դատարկ ստամոքսին տաք ջուր խմելու համար

20:11 • 17/07

3 բան, որ ծնողները պետք է իմանան քաղցկեղի կանխարգելման մասին

20:03 • 17/07

Որոնք են հղիության վաղ փուլերում ինքնաբեր վիժման ախտանշանները

19:47 • 17/07

Որոնք են մեզի, կղանքի, կրծքի կաթի, փսխման կամ քթի արտադրության մեջ արյան հետքերի պատճառները

16:16 • 17/07

Գլխուղեղի աբսցեսի ախտանշանները, զարգացման փուլերն ու բուժման եղանակները

15:19 • 17/07

Ինչպես վերադարձնել մաշկի թարմությունը հասարակ սպիտակաձավարի միջոցով. արդյունավետ դիմակների բաղադրատոմսեր

13:33 • 17/07

Ինչ է կրծքի ֆիբրոցիստիտը և որոնք են դրա բուժման ու կանխարգելման եղանակները

11:44 • 17/07

Հուլիսի 14-15-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 175 երեխա

11:18 • 17/07

9 յուրահատուկ փաստ ձկան յուղի մասին. ձկան յուղի ամենաօգտակար հատկությունները

21:30 • 16/07

Կանանցից շատերի մոտ մի կուրծքը մյուսից փոքր է. 11 զարմացնող փաստ կրծքի մասին

21:00 • 16/07

Արգանդի վզիկի քաղցկեղ. վտանգը, զարգացման պատճառները, ախտանշաններն ու կանխարգելումը

20:33 • 16/07

Արյան բարձր ճնշումն իջեցնող 19 արդյունավետ ու փորձված բաղադրատոմս

19:30 • 16/07

Ինչ է թրոմբը, որոնք են դրա առաջացման պատճառներն ու ինչու է այն պոկվում արյունատար անոթի պատից

18:09 • 16/07

Երբ և ինչպես է առավելագույնը յուրացվում կալցիումը մարդու օրգանիզմի կողմից

17:12 • 16/07

Սրատուտ՝ «տնային մակաբույծ». վարակի աղբյուրը, փոխանցման ու պայքարի մեխանիզմները

17:10 • 16/07

10 ահազանգող «ազդանշան», որոնք կարող են քաղցկեղի առկայության նշան լինել

16:00 • 16/07

Ինչու՞ է կանանց մոտ առաջանում կրծքի ցավեր

14:00 • 16/07

Պարանոցին փոքրիկ կուզի առաջացման պատճառներն ու դրանից ազատվելու արդյունավետ տարբերակ

12:32 • 16/07

Որոնք են սրտանոթային հիվանդությունների վաղ ախտանշանները