25 տարածված սխալ կարծիք կրծքագեղձի քաղցկեղի մասին

19:44 • 19.08.17



Պրակտիկորեն ամեն օր հանդիպում են հիվանդների, որոնք վստահ են կրծքագեղձի քաղցկեղին վերաբերող որոշ «փաստերի» ճշմարտության մեջ, մինչդեռ դրանք իրականությանը չեն համապատասխանում: breast.am կայքը ներկայացրել է կրծքագեղձի քաղցկեղի միֆերի մասին մի հետաքրքիր շարք՝ փորձելով փոխել հանրության պատկերացումն այս հիվանդության մասին:

ՄԻՖ 1. Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանում են միայն այն կանայք, ովքեր ունեն նման հիվանդության պատմություն իրենցհարազատների շրջանում:

 

Ո՛չ: Կրծքագեղձի քաղցկեղի միայն 10%-ն է զարգանում ժառանգական նախատրամադրվածությամբ պայմանավորված: Ավելին, 70% դեպքերում կանանց շրջանում կարելի է անգամ չգտնել կրծքագեղձի քաղցկեղի հիմնական ռիսկի գործոնների առկայությունը: Միաժամանակ հարկ է նշել, որ կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը կրկնապատկվում է, եթե ընտանեկան պատմության մեջ առկա է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ հարազատ (ծնող, քույր, եղբայր, երեխա): Ռիսկը է՛լ ավելի բարձր է, եթե այդպիսիք երկուսն են, օրինակ՝ երկու քույր:

 

ՄԻՖ 2. Երկաթե բռնակներ ունեցող կրծկալները բարձրացնում են կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը:

 

Ո՛Չ: Սա ընդամենը վարկած է, որը, սակայն, մի շարք հետազոտությունների արդյունքում այդպես էլ չի հաստատվել: Այսինքն, չկա որևէ ապացույց, որ սեղմող կրծկալները կամ, առհասարակ, որևէ հագուստ կարող է նպաստել քաղցկեղի զարգացմանը: Միևնույն ժամանակ հարկ ենք համարում նշել, որ երկաթե բռնակներով կրծկալները կամ կրծկալի սխալ ընտրած չափը կարող են հանգեցնել կրծքում խրոնիկական ցավի։

 

ՄԻՖ 3. Կրծքագեղձում շոշափվող ցանկացած գոյացություն քաղցկեղ է:

 

Ո՛Չ: Կրծքագեղձում շոշափվող գոյացությունների 80%-ից ավելին բարորակ է (ֆիբրոզ փոփոխություններ, կիստաներ և այլն): Այնուամենայնիվ, բժիշկները խրախուսում են բժշկի դիմել կրծքագեղձում ցանկացած բան շոշափելիս, քանի որ վաղ փուլում հայտնաբերված քաղցկեղի լիովին բուժման հավանականությունը մեծ է: Բժշկի ցուցումով կատարվում է կրծքագեղձի ուլտրաձայնային կամ մամոգրաֆիկ հետազոտություն, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ բիոպսիա՝ գոյացության բնույթը վերջնականապես որոշելու համար:

 

ՄԻՖ 4. Վիրահատությունը նպաստում է ուռուցքի տարածմանը:

 

Ո՛Չ: Կրծքագեղձի վիրահատությունը չի կարող դառնալ քաղցկեղի առաջացման պատճառ կամ հանգեցնել առկա ուռուցքի տարածմանը: Համենայն դեպս, այսօրվա դրությամբ, գիտնականները այդպիսի կապ չեն գտել: Կան հետազոտություններ կենդանիների շրջանում, երբ հիմնական ուռուցքը հեռացնելուց հետո կարճ ժամանակում աճում է արդեն առկա մետաստատիկ օջախների զարգացման տեմպը: Սակայն նման բան չի նկատվել մարդկանց մոտ:

 

ՄԻՖ 5. Կրծքագեղձի սիլիկոնե իմպլանտները բարձրացնում են քաղցկեղի առաջացման ռիսկը:

 

Ո՛Չ: Կատարվել են բազմաթիվ հետազոտություններ այս խնդրի շուրջ, և չի հայտնաբերվել որևէ կապ սիլիկոնե իմպլանտների ու կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման միջև: Սակայն պետք է նշել, որ իմպլանտների առկայությունը դժվարացնում է ստանդարտ մամոգրաֆիան, և լրացուցիչ ինֆորմացիայի համար հնարավոր է նաև կրծքագեղձի մագնիս-ռեզոնանսային հետազոտության անհր
աժեշտություն:

 

ՄԻֆ 6. Ամեն 8-րդ կին հիվանդանում է կրծքագեղձի քաղցկեղով:

 

Հաճախ կարելի է նման ինֆորմացիա հանդիպել հանրային հոդվածներում, երբ լուսաբանվում է խնդրի արդիականությունը և հիվանդության տարածվածությունը: Սակայն մոռանում են նշել, որ դա հավաքական ռիսկն է: Այսինքն՝ հիվանդության առաջացման ռիսկը մեծանում է տարիքին զուգահեռ: Տարբեր հետազոտությունների տվյալներով մինչև 30-40 տարեկան կանանց շրջանում կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանում է միջինում 250-500 կանանցից 1-ը, իսկ արդեն մինչև 85 տարեկան ապրած կանանց շրջանում ռիսկը չափազանց մեծանում է` միջինում 8-ից 1-ը:

 

ՄԻՖ 7. Հակաքրտնարտադրության միջոցների օգտագործումը բարձրացնում է կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման ռիսկը:

 

Իրականում այս խնդրի շուրջ ԱՄՆ-ում կատարվել են լուրջ հետազոտություններ: The American Cancer Society-ն հերքել է կապը հակապերսպերանտների և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև՝ ավելացնելով սակայն, որ նման հետազոտությունները դեռ կշարունակվեն: Բանն այն է, որ մի փոքր հետազոտության ժամանակ կրծքագեղձի ուռուցքի մեջ հայտնաբերվել էին պարաբեններ: Դրանք նյութեր են, որոնք օգտագործվում են հակաքրտնարտադրության միջոցների արտադրության մեջ և ունեն թույլ արտահայտված էստրոգենային (էստրոգեններ՝ կանացի հորմոններ) հատկություն: Խորացված հետազոտությունների արդյունքում դրանց օգտագործումից որևէ վտանգ չեն հայտնաբերել: Ավելին, կասկածի տակ է դրվել պարաբենների՝ ուռուցքում հայտնվելու աղբյուրը: Իրարամերժ արդյունքներով բազմաթիվ հետազոտություններ կան նաև ալյումինում պարունակող հակաքրտինքային միջոցների և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև կապի վերաբերյալ, բայց դեռևս չկա որևէ հստակ պատասխան: Այնուամենայնիվ խրախուսելի չէ օգտագործել այնպիսիք, որոնց բաղադրության մեջ առկա է որևէ երկաթի, և հատկապես ալյումինումի պարունակություն:

 

ՄԻֆ 8. Մեծ կրծքագեղձ ունեցող կանանց մոտ այդ օրգանի քաղցկեղով հիվանդանալու հավանականությունը բարձր է, և հակառակը:

 

Իրականում կրծքագեղձի չափերը չունեն որևէ կապ քաղցկեղի առաջացման ռիսկի հետ: Իհարկե, մեծ կուրծքը դժվարացնում է կրծքագեղձի ինքնազննումը և կլինիկական քննությունը բժշկի կողմից, երբեմն դժվարացնում է անգամ մամոգրաֆիկ կամ մագնիս-ռեզոնանսային հետազոտությունը, բայց ոչ ավելին: Սակայն, միաժամանակ պետք է նշել նաև, որ չափազանց փոքր կուրծքը ևս դժվարացնում է մամոգրաֆիկ հետազոտության ընթացքը: Բոլոր կանանց պրոֆիլակտիկ հետազոտությունների ժամանակացույցը կազմվում է առանց կրծքագեղձի չափերը հաշվի առնելու:

 

ՄԻՖ 9. Կրծքագեղձի քաղցկեղը հայտնվում է կրծքում միայն շոշափվող գոյացության տեսքով: (Նշենք, որ կրծքագեղձում շոշափվողգոյացությունների մեծ մասը բարորակ է):

 

Այո, մեծամասամբ քաղցկեղը հայտնվում է գոյացության տեսքով, սակայն կարող է ոչինչ չշոշափվել, և հիվանդությունը կարող է ի հայտ գալ, օրինակ` մաշկի այտուցով, մաշկի ծածանք-կարմրությամբ, մաշկի փոփոխությամբ` «լիմոնի կեղևի» տեսքով, պտուկի հաստացմամբ կամ թեփոտմամբ, պտուկի ներքաշվածությամբ, պտուկից առատ արտադրությամբ: Հազվադեպ, բայց պատահում են դեպքեր, երբ կրծքագեղձի առաջնային քաղցկեղը հայտնաբերվում է անութափոսի (թևատակի) ավշային հանգույցների ախտահարմամբ: Այսինքն՝ հայտնաբերվում են զգալի մեծացած ավշային հանգույցներ, սակայն կրծքում ոչինչ չի հայտնաբերվում: Սա կոչվում է օկկուլտ քաղցկեղ:

 

ՄԻՖ 10. Կուրծքը ամբողջովին հեռացնելուց հետո այլևս հնարավոր չէ քաղցկեղի տեղային զարգացումը:

 

Իրականում փոքր հավանականությամբ, բայց կուրծքը հեռացնելուց հետո կրծքագեղձի քաղցկեղը կարող է հայտնվել հետվիրահատական սպիի շրջանում հիվանդության կրկնության կամ տարածվածության տեսքով, իսկ շատ հազվադեպ՝ կրծքագեղձի մնացորդային ու չհեռացված հյուսվածքից՝ որպես առաջնային, այսինքն` նոր ուռուցք: Նման բան հանդիպում է (մոտ 5% դեպքերում) BRCA1 և BRCA2 գեների մուտացիայով պայմանավորված պրոֆիլակտիկ կրծքագեղձերի հեռացումից հետո: Հիշեցնենք, որ այս գեների մուտացիայի առկայության դեպքում բավական բարձր է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանալու հավանականությունը:

 

ՄԻՖ 11. Հայրական կողմից քաղցկեղով հիվանդ հարազատ ունենալը չի ազդում կրծքագեղձի քաղցկեղի ռիսկի գործոնի վրա:

 

Իրականում ռիսկի գործոնը մեծանում է նաև, եթե կնոջ հայրն է տառապել կրծքի քաղցկեղով (այո, նաև տղամարդկանց մոտ է հանդիպում կրծքագեղձի քաղցկեղ, բայց համեմատաբար ավելի հազվադեպ): Սակայն առավել մեծ ուշադրություն է պետք դարձնել հայրական կողմում կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ կին-հարազատներ ունենալու հանգամանքին: Կա նաև ինֆորմացիա, որ այս հիվանդության ընտանեկան նախատրամադրվածությունը մեծանում է, եթե հայրական կողմի տղամարդկանց մոտ հանդիպել է շագանակագեղձի կամ հաստ աղիքի քաղցկեղ, բայց երիտասարդ տարիքում:

 

ՄԻՖ 12. Կոֆեինը նպաստում է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացմանը:

 

Ո՛չ: Գիտնականները չեն գտել որևէ պատճառահետևանքային կապ սննդային կոֆեինի և կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման միջև: Ավելին, կան որոշ հետազոտություններ, որ կոֆեինը չնչին մակարդակով, բայց իջեցնում է այդ հիվանդության ռիսկը: Վերջերս գրականությունում սկսել են կասկածի տակ դնել այն տարածված միտքը՝ իբր կոֆեինը նպաստում է կրծքագեղձի ցավին:

 

ՄԻՖ 13. Եթե կինն ունի կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման բարձր ռիսկ, ապա դրա դեմ ոչինչ անել հնարավոր չէ:

 

Ո՛չ իհարկե: Կինը շատ բան կարող է անել: Օրինակ՝ իջեցնել քաշը, եթե գեր է, կանոնավոր կատարել մարմնամարզություններ, հաճախել լողի, հրաժարվել ալկոհոլային խմիչքներից կամ նվազեցնել օգտագործումը, պարբերաբար հետազոտվել, ինչպես նաև կանոնավոր կատարել ինքնազննում: Ցանկալի է նաև ծխախոտից հրաժարվելը: Որոշ դեպքերում՝ շատ բարձր ռիսկի ժամանակ, պրոֆիլակտիկ նկատառումներով բժշկի հսկողության տակ կարելի է օգտագործել որոշ դեղամիջոցներ: Արևմտյան երկրներում քննարկում են նաև կրծքագեղձերի պրոֆիլակտիկ ենթամաշկային հեռացումը:

 

ՄԻՖ 14. Օջախային մաստոպատիան (կրծքագեղձում շոշափվող ֆիբրոզ–կիստոզ փոփոխությունները) անպայման համարվում էնախաքաղցկեղային հիվանդություն:

 

Նախկինում համարվում էր, որ օջախային մաստոպատիան քաղցկեղի վերածվելու շատ բարձր ռիսկ ունի, սակայն հետագայում հետազոտություններն ապացուցեցին, որ այդ միտքը շատ չափազանցված է: Հետևաբար կրծքագեղձում ինքնազննման ժամանակ հաճախ շոշափվող կոշտուկները կարող են անհիմն անհանգստության առիթ լինել: Պետք չէ ժամանակից շուտ խուճապի մատնվել, բայց ՀԱՐԿԱՎՈՐ Է ՊԱՐՏԱԴԻՐ դիմել կրծքագեղձի մասնագետի կամ կատարել կրծքագեղձի մամոգրաֆիկ կամ ուլտրաձայնային հետազոտություն:

 

Միֆ 15. Ամենամյա մամոգրաֆիան այնքան է ճառագայթում, որ դա կարող է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման պատճառ դառնալ:

 

Ո՛չ: Չնայած այն փաստին, որ ռադիացիոն ճառագայթը բարձրացնում է քաղցկեղի զարգացման ռիսկը, ճառագայթի այն չափը, որը կիրառվում է մամոգրաֆիկ քննության ժամանակ, ծայրահեղ չնչին է այդ հետազոտման պրոֆիլակտիկ օգտակարության համեմատ: Մամոգրաֆիան կարող է հայտնաբերել վտանգավոր հիվանդությունը դեռ չշոշափվող փուլում, ինչը շատերի մոտ զգալի բարձրացնում է լիովին բուժվելու հավանականությունը:

 

Միֆ 16. Կրծքագեղձի քաղցկեղի դեպքում բիոպսիան (բարակ կամ հաստասեղային ճանապարհով ուռուցքի նմուշի ստացումը) կարող էնպաստել ուռուցքի տարածմանը:

 

Իրականում չկա որևէ ապացույց դրա մասին:
Դեռևս 2004 թվականին ամերիկացի գիտնականները լայնածավալ հետազոտության արդյունքում ապացուցվեց, որ բիոպսիայի ենթարկված հիվանդների մոտ չի բարձրանում ուռուցքի տարածման ռիսկը (թե՛ տեղային, թե՛ դեպի հեռակա օրգաններ)՝ ի տարբերություն հիվանդների, որոնց դեպքում չի կատարվել այդ միջամտությունը:

 

Միֆ 17. Սիրտ–անոթային հիվանդություններից հետո կրծքագեղձի քաղցկեղը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ որպես մահացության պատճառ:

 

Իրականում կրծքագեղձի քաղցկեղից մահացությունը որոշ երկրներում, հատկապես զարգացած երկրներում (Անգլիա, Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Դանիա, անգամ Հունգարիա) ունի իջնելու միտում: Օրինակ ԱՄՆ-ում այդ հիվանդությունից մահացության ցուցանիշը իջնում է տարեկան 1.7%-ով: ԱՄՆ-ն այդ հիվանդության պատճառով տարեկան կորցնում է մոտ 40 000 կին: Իսկ այդ երկրում դժբախտ պատահարներից մահանում է 96 000 կին, թոքի քաղցկեղից՝ 71 000, խրոնիկական ռեսպիրատոր հիվանդություններից՝ 67 000:

 

Միֆ 18. Եթե մամոգրաֆիկ քննությամբ կրծքագեղձում չի հայտնաբերվել քաղցկեղային գոյացություն, այլևս անհանգստանալու և բժշկի մոտ հետազոտվելու կարիք չկա:

 

Չնայած մամոգրաֆիկ քննության բարձր նշանակությանը՝ կրծքագեղձի քաղցկեղը կարող է բաց թողնվել անգամ 10%-ից ավել դեպքերում: Դրա պատճառները տարբեր են՝ քաղցկեղի տեսակը, նրա կլինիկական դրսևորումը, տեղակայումը կրծքագեղձում և այլն: Ահա թե ինչու է կարևոր ստուգումը անցկացնել համալիր ձևով, որի մեջ անպայման պետք է ընդգրկվեն ինքնազննումը, մասնագետ-մամոլոգի զննումը և այդ ամենի կանոնավոր պարբերականությունը:

 

Միֆ 19. Եթե կինը կրծքով կերակրելու ընթացքում ունեցել է կրծքագեղձի քաղցկեղ, ապա նրա կաթը վնասել է նորածնին: 

 

Ո՛չ իհարկե: Հաճախ այս հարցը բարձրաձայնում են երիտասարդ պացիենտները, որոնց մոտ գոյացությունը հայտնաբերվել է կերակրելու ընթացքում: Նույնիսկ այդ դեպքերում մայրական կաթը բացարձակ անվնաս է երեխայի համար, եթե իհարկե այդ ընթացքում մայրը չի ստանում հակաուռուցքային քիմիաթերապիա կամ հորմոնոթերապիա: Որպես կանոն՝ սպեցիֆիկ բուժումն սկսելուց առաջ բժիշկը խորհուրդ է տալիս դադարեցնել կրծքով կերակրելը:

 

Միֆ 20. Կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումը բարձրացնում է լիովին բուժվելու հավանականությունը՝ ի տարբերություն կրծքագեղձից միայն գոյացության լայնակի հեռացման՝հետվիրահատական ճառագայթային բուժման հետ միասին:

 

Բազմաթիվ հետազոտություններ արդեն վաղուց ապացուցել են, որ եթե կրծքագեղձից հեռացվում է միայն ուռուցքը (առողջ հյուսվածքների սահմանում), և այնուհետև կատարվում է ճառագայթային բուժում, ապա բուժման արդյունքները նույնն են, ինչ սպասվում է կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումից հետո: Միաժամանակ կարևոր եմ համարում նշել, որ կան ուռուցքի տեսակներ, որոնց դեպքում կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումը գերադասելի է: Այսօր գիտությունը կրծքագեղձը պահպանելու մեծ հնարավորություն է տալիս, և իր ուժերի վրա վստահ ու բանիմաց ուռուցքաբան-վիրաբույժը հիվանդին ճիշտ ուղղություն կտա:

 

Միֆ 21. Կա թյուր կարծիք՝ իբրև կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը նորմալ քաշ ունեցող և ծանրաքաշ կանանց մոտ հավասար է:

 

Իրականում գեր կանանց մոտ ավելի մեծ է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը, մանավանդ եթե կինը գիրացել է դաշտանադադարի ձևավորման ընթացքում կամ դրանից հետո: Հետևե՛ք Ձեր քաշին:

 

Միֆ 22. Կա կարծիք՝ իբր անպտղության դեմ երկարատև բուժումը մեծ հավանականությամբ կհանգեցնի կրծքագեղձի քաղցկեղիառաջացման:

 

Այս ենթադրության համար հիմք է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ անպտղության բուժման մեջ կիրառվում է կանացի հորմոն էստրոգենը: Այդ իսկ պատճառով կատարվել են բազմաթիվ հետազոտություններ այս ոլորտում, սակայն այդ կապն ապացուցել չի հաջողվել: Միայն մի փոքր ռիսկ է նկատվել այն կանանց շրջանում, ովքեր սկսում են էքստրակորպորալ բեղմնավորման փորձերը մինչև 24 տարեկանը: Այս ոլորտում կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկերի գիտական ուսումնասիրությունները շարունակվում են:

 

Միֆ 23. Կա կարծիք՝ իբրև կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը բարձր է այն կանանց շրջանում, որոնց բնակության վայրը մոտ է բարձրլարում ունեցող էլեկտրակայաններին կամ լարանցումներին:

 

ԱՄՆ-ում անցկացված մի քանի ծավալուն հետազոտություններ հերքել են այդ կարծիքը՝ չգտնելով որևէ կապ դրանց միջև:

 

Միֆ 24. Հղիության արհեստական ընդհատումները բերում են կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի բարձրացմանը:

Նման հայտարարությամբ հաճախ հանդես են գալիս այն կազմակերպությունները, որոնք պայքարում են հղիության արհեստական ընդհատման դեմ: Անգամ դատական ատյաններում վերոնշյալ կապն ապացուցելու փորձեր են արվել: Սակայն բազմաթիվ լուրջ հետազոտություններ չեն կարողացել գտնել պատճառահետևանքային կապ հղիության արհեստական ընդհատման և կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման միջև: Այս միջազգային կոնսենսուսի հետ համաձայն են մի շարք հեղինակավոր բժշկական կառույցներ, որոնց թվում են Առողջապաhության համաշխարհային կազմակերպությունը (WHO), Ամերիկյան ուռուցքաբանական միությունը, Գերմանիայի, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Կանադայի մի շարք հեղինակավոր կազմակերպություններ:

Միֆ 25. Կրծքագեղձի քաղցկեղը հնարավոր է ամբողջովին կանխարգելել:

Ցավոք, ոչ: Իհարկե, կարելի է որոշել և նշել ռիսկի գործոնները (օրինակ՝ ընտանեկան պատմություն, գենային մուտացիաներ), փոխել կենսաձևը (ալկոհոլի և ծխախոտի օգտագործման նվազեցում, քաշի նվազեցում, կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվություն), ինչը կիջեցնի կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման հավանականությունը: Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ կանանց գրեթե 70%-ի մոտ չի հայտնաբերվում որևէ ռիսկի գործոն: Սա նշանակում է, որ հիվանդությունը կարող է առաջանալ հանկարծակի, սպոնտան և դեռևս անհայտ պատճառներով:

 





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

14:06 • 17/01

Արդյունավետ ըմպելիք, որը կօգնի բուժել միգրենը, սինուսիտն ու ռինիտը

12:59 • 17/01

Գիտնականները նշել են, թե որոնք են գրիպի ու մրսածության դեմ պայքարի ամենաանարդյունավետ մեթոդները

11:42 • 17/01

Հունվարի 15-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 63 երեխա

11:17 • 17/01

Աղի չարաշահումը խանգարում է կոգնիտիվ ֆունկցիաները. գիտնականներ

10:31 • 17/01

Արդյունավետ բաղադրատոմսեր կապտուկների բուժման համար

23:29 • 16/01

Ինչ է էրեկտիլ դիսֆունկցիան, որ դեպքերում է այն առաջանում և ինչպես խուսափել այս խնդրից

22:24 • 16/01

Հնդկաձավարով ու ընկուզով բաղադրատոմս, որը կօգնի բուժել վահանաձև գեղձի հիվանդությունները

22:22 • 16/01

Ինչով է վտանգավոր նիկոտինի և կոֆեինի համադրությունը

22:21 • 16/01

Արդյունավետ ժողովրդական բաղադրատոմս, որը կօգնի ազատվել ծնկահոդի ցավերց

21:38 • 16/01

Ինչ խնդիրներ կարող են առաջանալ կանանց մոտ հետծննդաբերական շրջանում

20:56 • 16/01

Ամենատարածված բժշկական «միֆերը», որոնց հավատում են ոչ միայն հիվանդները, այլև բժիշկներից շատերը

20:18 • 16/01

Բժիշկ Պիտեր Դ’Ադամոյի մշակած սննդակարգը արյան տարբեր խմբերի համար

19:42 • 16/01

7 ախտանշան, որոնք կարող են վկայել օրգանիզմում վիտամին E-ի դեֆիցիտի մասին

18:50 • 16/01

Որոնք են զարկերակային գերճնշման վաղ ախտանշանները

18:20 • 16/01

Արդյունավետ բաղադրատոմս ոտքերի առատ քրտնարտադրությունից ազատվելու համար

17:30 • 16/01

Ինչ է ցիստիտը և որոնք են դրա ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

16:37 • 16/01

3 մթերք, որոնք համարվում են առողջարար, մինչդեռ իրականում կարող են վնասակար լինել

15:32 • 16/01

Որ վիտամիններն ու հանքանյութերն են պարտադիր 40 տարեկանից բարձ կանանց համար

13:28 • 16/01

4 թարմացնող ըմպելիք առավոտյան թեյի կամ սուրճի փոխարեն խմելու համար

12:14 • 16/01

Թեյը կարող է վնասակար լինել առողջության համար. գիտնականներ

11:19 • 16/01

Հունվարի 15-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 65 երեխա

10:19 • 16/01

Տագնապը կարող է վկայել առողջական լուրջ խնդրի մասին. հետազոտություն

22:05 • 15/01

Կանանց որովայնի ստորին հատվածի ցավերի առաջացման պատճառները

20:39 • 15/01

Ինչպես դադարել բղավել երեխայի վրա. հոգեբանի խորհուրդները

19:59 • 15/01

15 մթերք՝ հիշողությունը բարելավելու և գլխուղեղի աշխատանքը խթանելու համար

19:05 • 15/01

Ինչպես 7 օրում ազատվել մինչև 10 կգ ավելորդ քաշից. հնդկաձավարով դիետայի առավելություններն ու հակացուցումները

18:15 • 15/01

Արդյունավետ բնական դիմակ՝ մաշկը սնուցելու և մաքրելու համար

17:53 • 15/01

Ինչպես պատրաստել մազահեռացման մածուկ տնային պայմաններում

17:12 • 15/01

Ստամոքսի քաղցկեղի առաջին ախտանշանները, որոնք ոչ մի դեպքում չի կարելի անուշադրության մատնել

15:33 • 15/01

Ինչ չպետք է անեն կանայք դաշտանի ժամանակ

14:26 • 15/01

Ինչպես ազատվել գլխամաշկի թեփից բնական միջոցներով

12:50 • 15/01

Կարող է արդյոք սթրեսը դառնալ բշտիկների առաջացման պատճառ

12:17 • 15/01

Հունվարի 12-14-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 138 երեխա

11:48 • 15/01

Գիտնականները պարզել են, թե ինչ փոփոխություններ կարող են ի հայտ գալ օրգանիզմում սուրճից հրաժարվելու դեպքում

10:25 • 15/01

Աղիքային բակտերիաները կարող են նվազեցնել քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը. գիտնականներ

21:29 • 14/01

Կանացի առողջություն. հեշտոցային քորի և արտադրության հիմնական պատճառները

20:59 • 14/01

Երբ է ճիշտ ջուր խմել` ուտելուց առաջ, թե՞ հետո

20:00 • 14/01

6 ախտանշան, որոնք վկայում են արյան մեջ խոլեստերինի բարձր մակարդակի մասին

19:00 • 14/01

Արագ և արդյունավետ դիետա, որը կօգնի նիհարել մինչև 4,5 կգ մեկ շաբաթում

18:45 • 14/01

Սրտային անբավարարության պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

15:30 • 14/01

Տարեց մարդկանց մոտ գլխապտույտի առաջացման հիմնական պատճառները

13:59 • 14/01

Վահանագեղձի քաղցկեղի ախտանշաններն ու հիմնական տեսակները

12:21 • 14/01

5 բնական միջոց՝ օրգանիզմում հորմոնների մակարդակն առանց դեղամիջոցների կարգավորելու համար

22:17 • 13/01

Որոնք են դաշտանի ընթացքում ցավերի առաջացման պատճառներն ու կանխարգելումը

21:18 • 13/01

Որ վիտամինների դեֆիցիտն է հանգեցնում գլխացավերի ու միգրենի առաջացմանը

21:12 • 13/01

Ինչպես իջեցնել ճնշումը ընդամենը մեկ կետի վրա սեղմելով

20:04 • 13/01

Ինչպես ազատվել որովայնի ճարպաշերտերից

18:36 • 13/01

Կանանց մոտ հորմոնալ դիսբալանսի մասին վկայող ակնհայտ ախտանշաններ

15:53 • 13/01

Ինչպես ազատվել ավելորդ քաշից դդմի միջոցով

15:11 • 13/01

Գիտնականները պարզել են, թե ում մոտ է շաքարային դիաբետի առաջացման հավանականությունն ավելի բարձր

14:04 • 13/01

Հղիության ընթացքում պարացետամոլի ընդունումը կարող է վտանգավոր լինել երեխայի համար. հետազոտություն

13:26 • 13/01

Ինչպես է եղունգի լաքն ազդում մարդու օրգանիզմի վրա

11:31 • 13/01

4 բաղադրատոմս՝ գեղեցիկ, երիտասարդ ու խնամված ձեռքեր ունենալու համար

22:53 • 12/01

Երևանի հիվանդանոցներում գրիպով և սուր շնչառական վարակներով դիմելիությունը կայունացել է. ԱՆ

22:33 • 12/01

Ամենավտանգավոր մաշկային հիվանդությունները

21:52 • 12/01

Ինչպե՞ս ազատվել հորմոնների պատճառով ձեռք բերված ավելորդ քաշից

21:32 • 12/01

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ստոմատիտը. առաջացման պատճառները, նախանշանները, բուժումն ու կանխարգելումը

21:02 • 12/01

Ինչպես մեղմել դաշտանադադարի տհաճ ախտանշանները

19:55 • 12/01

Ենթաստամոքսային գեղձի հիվանդությունների հիմանական ախտանշանները

18:20 • 12/01

Օրգանիզմում յոդի դեֆիցիտը նվազեցնում է հղիանալու հավանականությունը. հետազոտություն

17:52 • 12/01

Ինչ առողջական խնդիրներ կարող են առաջանալ պրոբիոտիկների ընդունման հետևանքով

17:12 • 12/01

Արդյունավետ ըմպելիք, որը կօգնի ազատվել որովայնի ճարպաշերտերից և ձեռք բերել սլացիկ կազմվածք

16:30 • 12/01

Ինչ է ներգանգային բարձր ճնշումը և ինչ կարող է անել մարդն այս խնդրից ազատվելու համար

14:41 • 12/01

Ինչ է մենինգիտը և որոնք են դրա հիմնական ախտանշանները

12:32 • 12/01

Գիտնականները մշակել են ՄԻԱՎ-ի դեմ պայքարի նոր մեթոդ

11:41 • 12/01

Հունվարի 11-ին Երևանում ծնվել է 64 երեխա

11:32 • 12/01

6 ախտանշան, որոնք վկայում են թրոմբի առկայության մասին

22:14 • 11/01

Բնական միջոցներ՝ արյան շրջանառությունը բարելավելու և ոտքերի սառնությունից ազատվելու համար

21:45 • 11/01

Հորմոնալ հակաբեղմնավորիչները 20%-ով բարձրացնում են կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը

20:16 • 11/01

Խորհուրդներ, որոնք կօգնեն ազատվել ավելորդ քաշից նույնիսկ երեկոյան և քնած ժամանակ

19:48 • 11/01

Առողջական ինչ խնդիրների ախտանշան կարող է լինել կրծքավանդակի ցավը

18:28 • 11/01

Եգիպտացորենի ալյուրով բնական սկրաբ, որը կօգնի խնամել ու սնուցել չոր մաշկը

18:01 • 11/01

Ինչ առողջական խնդիրներ կարող են առաջանալ սեքսի բացակայության դեպքում

17:14 • 11/01

Ինչ է հաստ աղիքի գրգռման համախտանիշը և որոնք են դրա ախտանշաններն ու առաջացման պատճառները

16:49 • 11/01

Ինչպես կարող է մարդը փրկել իր կյանքը սրտի նոպայի դեպքում

15:25 • 11/01

Ոտքերի սառնությունը կարող է վկայել առողջական լուրջ խնդիրների մասին. գիտնականներ

14:41 • 11/01

«Ակտիվացրած դիետա». ինչպես ազատվել ավելորդ քաշից ակտիվացրած ածխի միջոցով

13:31 • 11/01

5 հնարք պարանոցի մաշկի երիտասարդությունը պահպանելու և ծերացման գործընթացները դանդաղեցնելու համար

11:54 • 11/01

Ինչու չի կարելի բղավել երեխայի վրա

11:19 • 11/01

Հունվարի 10-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 66 երեխա

11:02 • 11/01

Գիտնականները պարզել են, թե ինչ պետք է ուտեն հղի կանայք խելացի երեխա լույս աշխարհ բերելու համար

22:09 • 10/01

Արգանդի վզիկի քաղցկեղով պայմանավորված ախտանշաններ

21:09 • 10/01

Կտավատի յուղի օգտակար հատկությունները, օգտագործման կանոններն ու հակացուցումները

20:34 • 10/01

Հայտնի մաշկաբանը ներկայացրել է մի մեթոդ, որը կօգնի ազատվել մաշկի պիգմենտային հետքերից

20:00 • 10/01

Գազարով դիետա. օրգանիզմը մաքրելու և ավելորդ քաշից ազատվելու լավագույն միջոցներից մեկը

19:54 • 10/01

Հաճախ հանդիպող ախտանշաններ, որոնք վկայում են աչքեր հետ կապված խնդիրների մասին

18:27 • 10/01

Ինչ առողջական խնդիրներ կարող են առաջանալ նստակյաց կենսակերպ վարելու դեպքում

17:28 • 10/01

Նյութափոխանակության հետ կապված 5 սխալ, որոնք խանգարում են ազատվել ավելորդ քաշից

16:13 • 10/01

Ինչ է հարկավոր ներառել քաղցկեղից բուժվող մարդու սննդակարգում

14:31 • 10/01

Իբուպրոֆենը վտանգավոր է տղամարդկանց համար. հետազոտություն

13:06 • 10/01

Պարզ պրոցեդուրա, որը կօգնի երիտասարդացնել ու թարմացնել դեմքի և պարանոցի ծերացող մաշկը

11:57 • 10/01

Որ դեպքում է մաստակը վնասակար ատամնալիցքի համար

11:13 • 10/01

Հունվարի 9-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 61 երեխա

10:58 • 10/01

Արդյոք ալկոհոլային ըմպելիքները խառնելու դեպքում մարդն ավելի շուտ է արբում

22:29 • 09/01

Ճապոնուհիների գեղեցկության գաղտնիքը. կավով դիմակ՝ անթերի մաշկ ունենալու համար

21:46 • 09/01

Որոնք են դեմենցիայի (թուլամտություն) մասին վկայող 12 ամենաակնհայտ ախտանշանները

21:17 • 09/01

Ինչով է պայմանավորված աջ կողքի ցավը և որ դեպքերում է այն ի հայտ գալիս

21:01 • 09/01

Լավագույն բուսական թեյերը՝ գլխուղեղի աշխատանքն ու հիշողությունը բարելավելու համար

20:48 • 09/01

Ինչ անել ծխելը թողնելուց հետո չգիրանալու համար

19:56 • 09/01

Լեղաքարային հիվանդության առաջացման պատճառներն ու հիմնական ախտանշանները