25 տարածված սխալ կարծիք կրծքագեղձի քաղցկեղի մասին

19:44 • 19.08.17



Պրակտիկորեն ամեն օր հանդիպում են հիվանդների, որոնք վստահ են կրծքագեղձի քաղցկեղին վերաբերող որոշ «փաստերի» ճշմարտության մեջ, մինչդեռ դրանք իրականությանը չեն համապատասխանում: breast.am կայքը ներկայացրել է կրծքագեղձի քաղցկեղի միֆերի մասին մի հետաքրքիր շարք՝ փորձելով փոխել հանրության պատկերացումն այս հիվանդության մասին:

ՄԻՖ 1. Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանում են միայն այն կանայք, ովքեր ունեն նման հիվանդության պատմություն իրենցհարազատների շրջանում:

 

Ո՛չ: Կրծքագեղձի քաղցկեղի միայն 10%-ն է զարգանում ժառանգական նախատրամադրվածությամբ պայմանավորված: Ավելին, 70% դեպքերում կանանց շրջանում կարելի է անգամ չգտնել կրծքագեղձի քաղցկեղի հիմնական ռիսկի գործոնների առկայությունը: Միաժամանակ հարկ է նշել, որ կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը կրկնապատկվում է, եթե ընտանեկան պատմության մեջ առկա է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ հարազատ (ծնող, քույր, եղբայր, երեխա): Ռիսկը է՛լ ավելի բարձր է, եթե այդպիսիք երկուսն են, օրինակ՝ երկու քույր:

 

ՄԻՖ 2. Երկաթե բռնակներ ունեցող կրծկալները բարձրացնում են կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը:

 

Ո՛Չ: Սա ընդամենը վարկած է, որը, սակայն, մի շարք հետազոտությունների արդյունքում այդպես էլ չի հաստատվել: Այսինքն, չկա որևէ ապացույց, որ սեղմող կրծկալները կամ, առհասարակ, որևէ հագուստ կարող է նպաստել քաղցկեղի զարգացմանը: Միևնույն ժամանակ հարկ ենք համարում նշել, որ երկաթե բռնակներով կրծկալները կամ կրծկալի սխալ ընտրած չափը կարող են հանգեցնել կրծքում խրոնիկական ցավի։

 

ՄԻՖ 3. Կրծքագեղձում շոշափվող ցանկացած գոյացություն քաղցկեղ է:

 

Ո՛Չ: Կրծքագեղձում շոշափվող գոյացությունների 80%-ից ավելին բարորակ է (ֆիբրոզ փոփոխություններ, կիստաներ և այլն): Այնուամենայնիվ, բժիշկները խրախուսում են բժշկի դիմել կրծքագեղձում ցանկացած բան շոշափելիս, քանի որ վաղ փուլում հայտնաբերված քաղցկեղի լիովին բուժման հավանականությունը մեծ է: Բժշկի ցուցումով կատարվում է կրծքագեղձի ուլտրաձայնային կամ մամոգրաֆիկ հետազոտություն, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ բիոպսիա՝ գոյացության բնույթը վերջնականապես որոշելու համար:

 

ՄԻՖ 4. Վիրահատությունը նպաստում է ուռուցքի տարածմանը:

 

Ո՛Չ: Կրծքագեղձի վիրահատությունը չի կարող դառնալ քաղցկեղի առաջացման պատճառ կամ հանգեցնել առկա ուռուցքի տարածմանը: Համենայն դեպս, այսօրվա դրությամբ, գիտնականները այդպիսի կապ չեն գտել: Կան հետազոտություններ կենդանիների շրջանում, երբ հիմնական ուռուցքը հեռացնելուց հետո կարճ ժամանակում աճում է արդեն առկա մետաստատիկ օջախների զարգացման տեմպը: Սակայն նման բան չի նկատվել մարդկանց մոտ:

 

ՄԻՖ 5. Կրծքագեղձի սիլիկոնե իմպլանտները բարձրացնում են քաղցկեղի առաջացման ռիսկը:

 

Ո՛Չ: Կատարվել են բազմաթիվ հետազոտություններ այս խնդրի շուրջ, և չի հայտնաբերվել որևէ կապ սիլիկոնե իմպլանտների ու կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման միջև: Սակայն պետք է նշել, որ իմպլանտների առկայությունը դժվարացնում է ստանդարտ մամոգրաֆիան, և լրացուցիչ ինֆորմացիայի համար հնարավոր է նաև կրծքագեղձի մագնիս-ռեզոնանսային հետազոտության անհր
աժեշտություն:

 

ՄԻֆ 6. Ամեն 8-րդ կին հիվանդանում է կրծքագեղձի քաղցկեղով:

 

Հաճախ կարելի է նման ինֆորմացիա հանդիպել հանրային հոդվածներում, երբ լուսաբանվում է խնդրի արդիականությունը և հիվանդության տարածվածությունը: Սակայն մոռանում են նշել, որ դա հավաքական ռիսկն է: Այսինքն՝ հիվանդության առաջացման ռիսկը մեծանում է տարիքին զուգահեռ: Տարբեր հետազոտությունների տվյալներով մինչև 30-40 տարեկան կանանց շրջանում կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանում է միջինում 250-500 կանանցից 1-ը, իսկ արդեն մինչև 85 տարեկան ապրած կանանց շրջանում ռիսկը չափազանց մեծանում է` միջինում 8-ից 1-ը:

 

ՄԻՖ 7. Հակաքրտնարտադրության միջոցների օգտագործումը բարձրացնում է կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման ռիսկը:

 

Իրականում այս խնդրի շուրջ ԱՄՆ-ում կատարվել են լուրջ հետազոտություններ: The American Cancer Society-ն հերքել է կապը հակապերսպերանտների և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև՝ ավելացնելով սակայն, որ նման հետազոտությունները դեռ կշարունակվեն: Բանն այն է, որ մի փոքր հետազոտության ժամանակ կրծքագեղձի ուռուցքի մեջ հայտնաբերվել էին պարաբեններ: Դրանք նյութեր են, որոնք օգտագործվում են հակաքրտնարտադրության միջոցների արտադրության մեջ և ունեն թույլ արտահայտված էստրոգենային (էստրոգեններ՝ կանացի հորմոններ) հատկություն: Խորացված հետազոտությունների արդյունքում դրանց օգտագործումից որևէ վտանգ չեն հայտնաբերել: Ավելին, կասկածի տակ է դրվել պարաբենների՝ ուռուցքում հայտնվելու աղբյուրը: Իրարամերժ արդյունքներով բազմաթիվ հետազոտություններ կան նաև ալյումինում պարունակող հակաքրտինքային միջոցների և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև կապի վերաբերյալ, բայց դեռևս չկա որևէ հստակ պատասխան: Այնուամենայնիվ խրախուսելի չէ օգտագործել այնպիսիք, որոնց բաղադրության մեջ առկա է որևէ երկաթի, և հատկապես ալյումինումի պարունակություն:

 

ՄԻֆ 8. Մեծ կրծքագեղձ ունեցող կանանց մոտ այդ օրգանի քաղցկեղով հիվանդանալու հավանականությունը բարձր է, և հակառակը:

 

Իրականում կրծքագեղձի չափերը չունեն որևէ կապ քաղցկեղի առաջացման ռիսկի հետ: Իհարկե, մեծ կուրծքը դժվարացնում է կրծքագեղձի ինքնազննումը և կլինիկական քննությունը բժշկի կողմից, երբեմն դժվարացնում է անգամ մամոգրաֆիկ կամ մագնիս-ռեզոնանսային հետազոտությունը, բայց ոչ ավելին: Սակայն, միաժամանակ պետք է նշել նաև, որ չափազանց փոքր կուրծքը ևս դժվարացնում է մամոգրաֆիկ հետազոտության ընթացքը: Բոլոր կանանց պրոֆիլակտիկ հետազոտությունների ժամանակացույցը կազմվում է առանց կրծքագեղձի չափերը հաշվի առնելու:

 

ՄԻՖ 9. Կրծքագեղձի քաղցկեղը հայտնվում է կրծքում միայն շոշափվող գոյացության տեսքով: (Նշենք, որ կրծքագեղձում շոշափվողգոյացությունների մեծ մասը բարորակ է):

 

Այո, մեծամասամբ քաղցկեղը հայտնվում է գոյացության տեսքով, սակայն կարող է ոչինչ չշոշափվել, և հիվանդությունը կարող է ի հայտ գալ, օրինակ` մաշկի այտուցով, մաշկի ծածանք-կարմրությամբ, մաշկի փոփոխությամբ` «լիմոնի կեղևի» տեսքով, պտուկի հաստացմամբ կամ թեփոտմամբ, պտուկի ներքաշվածությամբ, պտուկից առատ արտադրությամբ: Հազվադեպ, բայց պատահում են դեպքեր, երբ կրծքագեղձի առաջնային քաղցկեղը հայտնաբերվում է անութափոսի (թևատակի) ավշային հանգույցների ախտահարմամբ: Այսինքն՝ հայտնաբերվում են զգալի մեծացած ավշային հանգույցներ, սակայն կրծքում ոչինչ չի հայտնաբերվում: Սա կոչվում է օկկուլտ քաղցկեղ:

 

ՄԻՖ 10. Կուրծքը ամբողջովին հեռացնելուց հետո այլևս հնարավոր չէ քաղցկեղի տեղային զարգացումը:

 

Իրականում փոքր հավանականությամբ, բայց կուրծքը հեռացնելուց հետո կրծքագեղձի քաղցկեղը կարող է հայտնվել հետվիրահատական սպիի շրջանում հիվանդության կրկնության կամ տարածվածության տեսքով, իսկ շատ հազվադեպ՝ կրծքագեղձի մնացորդային ու չհեռացված հյուսվածքից՝ որպես առաջնային, այսինքն` նոր ուռուցք: Նման բան հանդիպում է (մոտ 5% դեպքերում) BRCA1 և BRCA2 գեների մուտացիայով պայմանավորված պրոֆիլակտիկ կրծքագեղձերի հեռացումից հետո: Հիշեցնենք, որ այս գեների մուտացիայի առկայության դեպքում բավական բարձր է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանալու հավանականությունը:

 

ՄԻՖ 11. Հայրական կողմից քաղցկեղով հիվանդ հարազատ ունենալը չի ազդում կրծքագեղձի քաղցկեղի ռիսկի գործոնի վրա:

 

Իրականում ռիսկի գործոնը մեծանում է նաև, եթե կնոջ հայրն է տառապել կրծքի քաղցկեղով (այո, նաև տղամարդկանց մոտ է հանդիպում կրծքագեղձի քաղցկեղ, բայց համեմատաբար ավելի հազվադեպ): Սակայն առավել մեծ ուշադրություն է պետք դարձնել հայրական կողմում կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ կին-հարազատներ ունենալու հանգամանքին: Կա նաև ինֆորմացիա, որ այս հիվանդության ընտանեկան նախատրամադրվածությունը մեծանում է, եթե հայրական կողմի տղամարդկանց մոտ հանդիպել է շագանակագեղձի կամ հաստ աղիքի քաղցկեղ, բայց երիտասարդ տարիքում:

 

ՄԻՖ 12. Կոֆեինը նպաստում է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացմանը:

 

Ո՛չ: Գիտնականները չեն գտել որևէ պատճառահետևանքային կապ սննդային կոֆեինի և կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման միջև: Ավելին, կան որոշ հետազոտություններ, որ կոֆեինը չնչին մակարդակով, բայց իջեցնում է այդ հիվանդության ռիսկը: Վերջերս գրականությունում սկսել են կասկածի տակ դնել այն տարածված միտքը՝ իբր կոֆեինը նպաստում է կրծքագեղձի ցավին:

 

ՄԻՖ 13. Եթե կինն ունի կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման բարձր ռիսկ, ապա դրա դեմ ոչինչ անել հնարավոր չէ:

 

Ո՛չ իհարկե: Կինը շատ բան կարող է անել: Օրինակ՝ իջեցնել քաշը, եթե գեր է, կանոնավոր կատարել մարմնամարզություններ, հաճախել լողի, հրաժարվել ալկոհոլային խմիչքներից կամ նվազեցնել օգտագործումը, պարբերաբար հետազոտվել, ինչպես նաև կանոնավոր կատարել ինքնազննում: Ցանկալի է նաև ծխախոտից հրաժարվելը: Որոշ դեպքերում՝ շատ բարձր ռիսկի ժամանակ, պրոֆիլակտիկ նկատառումներով բժշկի հսկողության տակ կարելի է օգտագործել որոշ դեղամիջոցներ: Արևմտյան երկրներում քննարկում են նաև կրծքագեղձերի պրոֆիլակտիկ ենթամաշկային հեռացումը:

 

ՄԻՖ 14. Օջախային մաստոպատիան (կրծքագեղձում շոշափվող ֆիբրոզ–կիստոզ փոփոխությունները) անպայման համարվում էնախաքաղցկեղային հիվանդություն:

 

Նախկինում համարվում էր, որ օջախային մաստոպատիան քաղցկեղի վերածվելու շատ բարձր ռիսկ ունի, սակայն հետագայում հետազոտություններն ապացուցեցին, որ այդ միտքը շատ չափազանցված է: Հետևաբար կրծքագեղձում ինքնազննման ժամանակ հաճախ շոշափվող կոշտուկները կարող են անհիմն անհանգստության առիթ լինել: Պետք չէ ժամանակից շուտ խուճապի մատնվել, բայց ՀԱՐԿԱՎՈՐ Է ՊԱՐՏԱԴԻՐ դիմել կրծքագեղձի մասնագետի կամ կատարել կրծքագեղձի մամոգրաֆիկ կամ ուլտրաձայնային հետազոտություն:

 

Միֆ 15. Ամենամյա մամոգրաֆիան այնքան է ճառագայթում, որ դա կարող է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման պատճառ դառնալ:

 

Ո՛չ: Չնայած այն փաստին, որ ռադիացիոն ճառագայթը բարձրացնում է քաղցկեղի զարգացման ռիսկը, ճառագայթի այն չափը, որը կիրառվում է մամոգրաֆիկ քննության ժամանակ, ծայրահեղ չնչին է այդ հետազոտման պրոֆիլակտիկ օգտակարության համեմատ: Մամոգրաֆիան կարող է հայտնաբերել վտանգավոր հիվանդությունը դեռ չշոշափվող փուլում, ինչը շատերի մոտ զգալի բարձրացնում է լիովին բուժվելու հավանականությունը:

 

Միֆ 16. Կրծքագեղձի քաղցկեղի դեպքում բիոպսիան (բարակ կամ հաստասեղային ճանապարհով ուռուցքի նմուշի ստացումը) կարող էնպաստել ուռուցքի տարածմանը:

 

Իրականում չկա որևէ ապացույց դրա մասին:
Դեռևս 2004 թվականին ամերիկացի գիտնականները լայնածավալ հետազոտության արդյունքում ապացուցվեց, որ բիոպսիայի ենթարկված հիվանդների մոտ չի բարձրանում ուռուցքի տարածման ռիսկը (թե՛ տեղային, թե՛ դեպի հեռակա օրգաններ)՝ ի տարբերություն հիվանդների, որոնց դեպքում չի կատարվել այդ միջամտությունը:

 

Միֆ 17. Սիրտ–անոթային հիվանդություններից հետո կրծքագեղձի քաղցկեղը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ որպես մահացության պատճառ:

 

Իրականում կրծքագեղձի քաղցկեղից մահացությունը որոշ երկրներում, հատկապես զարգացած երկրներում (Անգլիա, Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Դանիա, անգամ Հունգարիա) ունի իջնելու միտում: Օրինակ ԱՄՆ-ում այդ հիվանդությունից մահացության ցուցանիշը իջնում է տարեկան 1.7%-ով: ԱՄՆ-ն այդ հիվանդության պատճառով տարեկան կորցնում է մոտ 40 000 կին: Իսկ այդ երկրում դժբախտ պատահարներից մահանում է 96 000 կին, թոքի քաղցկեղից՝ 71 000, խրոնիկական ռեսպիրատոր հիվանդություններից՝ 67 000:

 

Միֆ 18. Եթե մամոգրաֆիկ քննությամբ կրծքագեղձում չի հայտնաբերվել քաղցկեղային գոյացություն, այլևս անհանգստանալու և բժշկի մոտ հետազոտվելու կարիք չկա:

 

Չնայած մամոգրաֆիկ քննության բարձր նշանակությանը՝ կրծքագեղձի քաղցկեղը կարող է բաց թողնվել անգամ 10%-ից ավել դեպքերում: Դրա պատճառները տարբեր են՝ քաղցկեղի տեսակը, նրա կլինիկական դրսևորումը, տեղակայումը կրծքագեղձում և այլն: Ահա թե ինչու է կարևոր ստուգումը անցկացնել համալիր ձևով, որի մեջ անպայման պետք է ընդգրկվեն ինքնազննումը, մասնագետ-մամոլոգի զննումը և այդ ամենի կանոնավոր պարբերականությունը:

 

Միֆ 19. Եթե կինը կրծքով կերակրելու ընթացքում ունեցել է կրծքագեղձի քաղցկեղ, ապա նրա կաթը վնասել է նորածնին: 

 

Ո՛չ իհարկե: Հաճախ այս հարցը բարձրաձայնում են երիտասարդ պացիենտները, որոնց մոտ գոյացությունը հայտնաբերվել է կերակրելու ընթացքում: Նույնիսկ այդ դեպքերում մայրական կաթը բացարձակ անվնաս է երեխայի համար, եթե իհարկե այդ ընթացքում մայրը չի ստանում հակաուռուցքային քիմիաթերապիա կամ հորմոնոթերապիա: Որպես կանոն՝ սպեցիֆիկ բուժումն սկսելուց առաջ բժիշկը խորհուրդ է տալիս դադարեցնել կրծքով կերակրելը:

 

Միֆ 20. Կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումը բարձրացնում է լիովին բուժվելու հավանականությունը՝ ի տարբերություն կրծքագեղձից միայն գոյացության լայնակի հեռացման՝հետվիրահատական ճառագայթային բուժման հետ միասին:

 

Բազմաթիվ հետազոտություններ արդեն վաղուց ապացուցել են, որ եթե կրծքագեղձից հեռացվում է միայն ուռուցքը (առողջ հյուսվածքների սահմանում), և այնուհետև կատարվում է ճառագայթային բուժում, ապա բուժման արդյունքները նույնն են, ինչ սպասվում է կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումից հետո: Միաժամանակ կարևոր եմ համարում նշել, որ կան ուռուցքի տեսակներ, որոնց դեպքում կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումը գերադասելի է: Այսօր գիտությունը կրծքագեղձը պահպանելու մեծ հնարավորություն է տալիս, և իր ուժերի վրա վստահ ու բանիմաց ուռուցքաբան-վիրաբույժը հիվանդին ճիշտ ուղղություն կտա:

 

Միֆ 21. Կա թյուր կարծիք՝ իբրև կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը նորմալ քաշ ունեցող և ծանրաքաշ կանանց մոտ հավասար է:

 

Իրականում գեր կանանց մոտ ավելի մեծ է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը, մանավանդ եթե կինը գիրացել է դաշտանադադարի ձևավորման ընթացքում կամ դրանից հետո: Հետևե՛ք Ձեր քաշին:

 

Միֆ 22. Կա կարծիք՝ իբր անպտղության դեմ երկարատև բուժումը մեծ հավանականությամբ կհանգեցնի կրծքագեղձի քաղցկեղիառաջացման:

 

Այս ենթադրության համար հիմք է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ անպտղության բուժման մեջ կիրառվում է կանացի հորմոն էստրոգենը: Այդ իսկ պատճառով կատարվել են բազմաթիվ հետազոտություններ այս ոլորտում, սակայն այդ կապն ապացուցել չի հաջողվել: Միայն մի փոքր ռիսկ է նկատվել այն կանանց շրջանում, ովքեր սկսում են էքստրակորպորալ բեղմնավորման փորձերը մինչև 24 տարեկանը: Այս ոլորտում կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկերի գիտական ուսումնասիրությունները շարունակվում են:

 

Միֆ 23. Կա կարծիք՝ իբրև կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը բարձր է այն կանանց շրջանում, որոնց բնակության վայրը մոտ է բարձրլարում ունեցող էլեկտրակայաններին կամ լարանցումներին:

 

ԱՄՆ-ում անցկացված մի քանի ծավալուն հետազոտություններ հերքել են այդ կարծիքը՝ չգտնելով որևէ կապ դրանց միջև:

 

Միֆ 24. Հղիության արհեստական ընդհատումները բերում են կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի բարձրացմանը:

Նման հայտարարությամբ հաճախ հանդես են գալիս այն կազմակերպությունները, որոնք պայքարում են հղիության արհեստական ընդհատման դեմ: Անգամ դատական ատյաններում վերոնշյալ կապն ապացուցելու փորձեր են արվել: Սակայն բազմաթիվ լուրջ հետազոտություններ չեն կարողացել գտնել պատճառահետևանքային կապ հղիության արհեստական ընդհատման և կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման միջև: Այս միջազգային կոնսենսուսի հետ համաձայն են մի շարք հեղինակավոր բժշկական կառույցներ, որոնց թվում են Առողջապաhության համաշխարհային կազմակերպությունը (WHO), Ամերիկյան ուռուցքաբանական միությունը, Գերմանիայի, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Կանադայի մի շարք հեղինակավոր կազմակերպություններ:

Միֆ 25. Կրծքագեղձի քաղցկեղը հնարավոր է ամբողջովին կանխարգելել:

Ցավոք, ոչ: Իհարկե, կարելի է որոշել և նշել ռիսկի գործոնները (օրինակ՝ ընտանեկան պատմություն, գենային մուտացիաներ), փոխել կենսաձևը (ալկոհոլի և ծխախոտի օգտագործման նվազեցում, քաշի նվազեցում, կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվություն), ինչը կիջեցնի կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման հավանականությունը: Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ կանանց գրեթե 70%-ի մոտ չի հայտնաբերվում որևէ ռիսկի գործոն: Սա նշանակում է, որ հիվանդությունը կարող է առաջանալ հանկարծակի, սպոնտան և դեռևս անհայտ պատճառներով:

 





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

21:52 • 18/11

Փաստեր կանանց դաշտանային ցիկլի մասին, որոք պարտավոր է իմանալ յուրաքանչյուր կին

21:11 • 18/11

Ինչո՞վ կարող են պայմանավորված լինել գլխի տարբեր հատվածների մշտական ցավերը

20:06 • 18/11

Որոնք են կորյակների առաջացման պատճառները և ինչպես կարելի է բուժել ու կանխարգելել դրանք

15:14 • 18/11

5 պարզ քայլ՝ դեմենցիայի (թուլամտություն) առաջացման հավանականությունը նվազեցնելու համար

14:18 • 18/11

Արդյունավետ թուրմ, որը կօգնի բուժել ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքումը (պանկրեատիտ)

13:13 • 18/11

Ինչպես մեղմել ատամի ցավը. մի քանի պարզ ու արդյունավետ միջոց

12:15 • 18/11

Շաքարը նպաստում է վերքերի արագ ապաքինմանը. գիտնականներ

10:59 • 18/11

Որոնք են չիչխանի (облепиха) ամենաօգտակար հատկությունները

22:31 • 17/11

Խորհուրդներ կանանց գինեկոլոգներից. ինչպես պահպանել առողջությունը ցուրտ օրերին

21:35 • 17/11

Գեղեցիկ ու պիրկ կուրծք ունենալու համար լավագույն խորհուրդները

20:45 • 17/11

Կիտրոնային դիետա՝ 14 օրում 5 կիլոգրամ ավելորդ քաշից ազատվելու համար

20:18 • 17/11

Ինչպես բուժել ճիճվակրությունը. բաղադրատոմսեր Պայծառատես Վանգայից

19:22 • 17/11

Ասպիրինով դեմքի լավագույն դիմակներն ու դրանց հակացուցումները

19:03 • 17/11

Ինչու մրսածությունից հետո հազը երկար ժամանակ չի անցնում

18:55 • 17/11

Ինչպես բուժել երեխայի հազը. խորհուրդներ փորձառու մանկաբույժից

18:25 • 17/11

Նևրոզի ամենատարածված տեսակներից մեկի՝ նևրասթենիայի ախտանշաներնն ու բուժման համար լավագույն բուսական բաղադրատոմսերը

18:15 • 17/11

«Մարդը կարող է փոխել միայն ինքն իրեն». հայտնի հոգեբան Ալեքսանդր Սվիյաշի ամենասուր ու դիպուկ մտքերը

18:01 • 17/11

Ինչպես է օրական 3 բաժակ սուրճն ազդում գլխուղեղի, լյարդի և մյուս օրգանների վրա

16:12 • 17/11

6 արդյունավետ բնական միջոց՝ ցիստիտի բուժման համար

14:03 • 17/11

Ինչ է հեմանգիոման և որոնք են դրա տեսակները, առաջացման պատճառներն ու բուժման եղանակները

12:33 • 17/11

Նոյեմբերի 16-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 58 երեխա

11:12 • 17/11

Բնական դիմակ՝ մաշկի մուգ հետքերից ու սպիներից ազատվելու համար

22:08 • 16/11

Արյան շրջանառությունը կարգավորող լավագույն մթերքները

21:29 • 16/11

Արգանդի վզիկի քաղցկեղի հիմնական ախտանշաններն ու դրա առաջացման վրա ազդող գործոնները

20:43 • 16/11

Ինչպես բուժել ներաճած եղունգը. 4 արդյունավետ միջոց

19:56 • 16/11

Ինչ ազդեցություն է ունենում ջուրը մարդու օրգանիզմի վրա՝ կախված դրա ընդունման ժամից

19:10 • 16/11

Կնոջ օրգանիզմի վրա ազդող հորմոնները, դրանց նշանակությունն ու խորհուրդներ դրանց դիսբալանսը կարգավորելու համար

18:54 • 16/11

Պարզ մեթոդ՝ ոտքերի կոշտացած մաշկից, ճաքերից ու կոշտուկներից ազատվելու համար

18:52 • 16/11

Մատնաշունչ. առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

18:10 • 16/11

Որոնք են քաղցկեղի առաջին ախտանշանները

17:39 • 16/11

Ինչ է սրտամկանի կաթվածը և որոնք են դրա առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

15:36 • 16/11

Երեխայի հիվանդ կոկորդը բուժելու տարածված մեթոդներ, որոնք իրականում անարդյունավետ են

13:47 • 16/11

5 սովորություն, որոնք կարող են կործանարար լինել երիկամների համար

12:59 • 16/11

Կիտրոնով բաղադրատոմսեր՝ մաշկը գունաբացելու և խոնավեցնելու համար

11:41 • 16/11

Նոյեմբերի 15-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 63 երեխա

11:33 • 16/11

6 պարզ միջոց՝ մեջքի ցավից առանց դեղամիջոցների ազատվելու համար

22:18 • 15/11

Կարելի է արդյոք սեքսով զբաղվել հղիության ընթացքում

21:37 • 15/11

Անբավարար արյան շրջանառության ախտանշաններն ու այն բարելավող պարզ խորհուրդներ

20:57 • 15/11

Բնական միջոց՝ ծերացած ու թուլացած մաշկը թարմացնելու և կրկին ձիգ ու առաձգական դարձնելու համար

20:45 • 15/11

Առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են կոկորդում «գնդիկի» առկայության զգացում առաջացնել

20:19 • 15/11

Ժողովրդական պարզ միջոց գլխում և ականջներում լսվող աղմուկից ազատվելու համար

20:01 • 15/11

15 մթերք՝ հիշողությունը բարելավելու և գլխուղեղի աշխատանքը խթանելու համար

19:42 • 15/11

Ինչպես ճանաչել կրծքագեղձի քաղցկեղը. 11 վաղ փուլերի ախտանշան, որոնց շատ կանայք ուշադրություն չեն դարձնում

19:31 • 15/11

Ցիստիտն ու ինտիմ կյանքը. ինչ անել, որպեսզի հիվանդությունը սեռական ակտը չվերածի տհաճ փորձության

18:28 • 15/11

Մեկօրյա դիետա՝ կազմվածքն արագ կարգի բերելու և ավելորդ քաշից ազատվելու համար

17:55 • 15/11

Ինչպես կարգավորել աղիների աշխատանքն ու ազատվել փորկապությունից

17:23 • 15/11

Գլխուղեղի հիգիենան. 5 միջոց մտավոր կարողությունները պահպանելու համար

14:26 • 15/11

12 օգտակար սահմանափակում, որոնք կօգնեն առողջ ու երջանիկ երեխա մեծացնել

13:16 • 15/11

Ինչ առողջական խնդիրների մասին կարող է վկայել մեզի գույնը

11:55 • 15/11

Նոյեմբերի 14-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 56 երեխա

11:21 • 15/11

Բնական միջոց, որը կօգնի արդյունավետ կերպով բուժել տոնզիլիտը

22:48 • 14/11

Մեղրով ու ալյուրով ժողովրդական բաղադրատոմս ճարպուռուցքից(жировик) ազատվելու համար

21:39 • 14/11

Առողջությանն ու ճիշտ սննդակարգին վերաբերվող խորհուրդներ պայծառատես Վանգայից

20:56 • 14/11

Մազաթափությանը նպաստող գործոններն ու դրանից ազատվելու լավագույն միջոցները

20:29 • 14/11

Օստեոխոնդրոզի առաջացման պատճառներն ու բուժման միջոցները

19:42 • 14/11

Միրգ, որը օգնում է պայքարել շականակագեղձի քաղցկեղի և արյան բարձ ճնշման դեմ. նռան 12 ամենաօգտակար հատկությունները

19:32 • 14/11

Գլխուղեղի քաղցկեղի վաղ փուլերի ախտանշաններն ու ախտորոշման ամենաարդյունավետ մեթոդները

18:59 • 14/11

Ձվարանների բորբոքման տեսակները, ախտանշաններն ու կանխարգելման միջոցները

18:18 • 14/11

Սուրճն օգնում է կանխել գլխուղեղի կաթվածն ու ինֆարկտը. գիտնականներ

17:46 • 14/11

Քացախով աղցաններն օգնում են ազատվել ավելորդ քաշից. հետազոտություն

17:22 • 14/11

Ինչպես ազատվել մակաբույծներից հասարակ կերակրի սոդայի միջոցով

15:27 • 14/11

Ինչ է հարկավոր անել երեխայի ծուռթաթության դեպքում

13:10 • 14/11

Որոնք են գլխուղեղի կաթվածի հիմնական ախտանշանները

11:41 • 14/11

Նոյեմբերի 13-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 63 երեխա

11:22 • 14/11

3 բնական ըմպելիք, որոնք նպաստում են արգանդի միոմայի և ձվարանների կիստայի բուժմանը

21:59 • 13/11

5 ախտանշան, որոնց դեպքում հարկավոր է անհապաղ խորհրդակցել գինեկոլոգի հետ

21:35 • 13/11

Լավագույն բնական միջոցները՝ սրտամկանի կաթվածի կանխարգելման ու սրտի առողջությության ամրապնդման համար

20:49 • 13/11

7 արդյունավետ բնական միջոց, որոնք կօգնեն ազատվել հերպեսից ընդամերը մեկ օրում

20:38 • 13/11

Ուրեապլազմոզի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

19:57 • 13/11

Հիվանդություններ, որոնք կարող են աչքերի կարմրածության պատճառ դառնալ

18:51 • 13/11

Ինչ է քաղցկեղի մետաստազը, որոնք են դրա առաջացման պատճառները և բուժման ու կանխարգելման միջոցները

18:15 • 13/11

Ոսկեգույն դիմակ՝ դեմքի անցանկալի մազերից ու բշտիկներից ազատվելու համար

17:51 • 13/11

Որոնք են թութքի հիմնական տեսակները և դրանց առաջացման պատճառներն ու ախտանշանները

15:11 • 13/11

6 մթերք՝ լյարդը վերականգնելու և վնասակար տոքսիններից մաքրելու համար

13:44 • 13/11

Եռօրյա արդյունավետ դիետաներ, որոնք կօգնեն ազատվել մինչև 5 կգ ավելորդ քաշից

11:47 • 13/11

Նոյեմբերի 10-12-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 174 երեխա

11:04 • 13/11

Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես են քնի խանգարումներն ազդում շաքարային դիաբետից տառապող կանանց վրա

21:40 • 12/11

Ինչպես բուժել հեշտոցային սնկային հիվանդությունները տնային պայմաններում

21:31 • 12/11

Որ դեղամիջոցներն են հանգեցնում տղամարդկանց մոտ սեռական անկարողության

20:44 • 12/11

Որ դեպքերում չի կարելի ջուր խմել և ինչ կարող է տեղի ունենալ հեղուկը չարաշահելու դեպքում

20:00 • 12/11

Ըստ որոշ մասնագետների ամենաարդյունավետ և արագ գործող դիմակը՝ մազաթափությունից ազատվելու համար

18:59 • 12/11

Հիվանդություններ և ախտանշաններ, որոնք կարող են ի հայտ գալ մակաբուծային վարակի պատճառով

17:31 • 12/11

Հայտնի մաշկաբանը ներկայացրել է առողջ ու գեղեցիկ մաշկ ունենալու հիմնական գաղտնիքները

15:25 • 12/11

Սրտամկանի կաթվածի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

13:55 • 12/11

Նորածինների մոտ կաթնասնկախտի առաջացման պատճառները, ախտանշանները և բուժման ու կանխարգելման միջոցները

12:20 • 12/11

Խնդիրներ, որոնք կարող են առաջանալ սրտանոթային հիվանդություններից տառապողների մոտ ծխելու պատճառով

11:30 • 12/11

Հոդատապի առաջացման պատճառները, ախտանշանները, կանխարգելումն ու դրա դեմ պայքարող  լավագույն բնական միջոցները

22:35 • 11/11

Մաստոպաթիայի(կրծքագեղձի բարորակ հիվանդություն) զարգացման փուլերն ու ախտանշանները

21:19 • 11/11

5-օրյա սննդակարգ՝ մինչև 5 կիլոգրամ ավելորդ քաշից ազատվելու համար

19:53 • 11/11

Ինչով է պայմանավորված ծխելը թողնելուց հետո առաջացած հազը

19:44 • 11/11

Արդյունավետ բնական միջոց, որը կօգնի մեղմել հոդացավերն առաջին իսկ պրոցեդուրայից հետո

19:14 • 11/11

Մարսողության խանգարման մասին վկայող հիմնական ախտանշաններն ու խորհուրդներ այդ խնդրից ազատվելու համար

15:08 • 11/11

15 ախտանշան, որ կարող են վկայել օրգանիզմում ի հայտ եկած տարբեր խնդիրների մասին

14:13 • 11/11

Արդյունավետ բնական միջոց՝ ծնկահոդի ցավից ազատվելու համար

13:30 • 11/11

Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես կարելի է արագ ազատվել ավելորդ քաշից

12:07 • 11/11

Ինչպես խուսափել գրիպից ու մրսածությունից

11:16 • 11/11

4 րոպե տևողությամբ մարզանք, որը կօգնի այրել 600 կալորիա

22:44 • 10/11

Որոնք են դերմատոմիկոզի (սնկային վարակ) առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժման և կանխարգելման միջոցները

21:52 • 10/11

Ինչպես մեղմել գլխացավն առանց դեղորայքի

21:06 • 10/11

Թութքի առաջացման պատճառներն ու ախտանշանները. 10 բնական միջոց թութքի բուժման համար