Սրատուտ. «տնային մակաբույծի» վարակի աղբյուրը, փոխանցման ու պայքարի մեխանիզմները

19:33 • 20.03.18



Այս հիվանդության հարուցիչը Enterobius vermicularis -ը, դասվում է կլոր որդերի շարքին, երկսեռ մակաբույծ է, էգերն ունեն 9-12 մմ երկարություն, իսկ արուները՝ 3-4մմ։ 
Չնայած այս հիվանդությունը դասվում է գեոհելմինթների կարգին, սակայն ոչ մի առնչություն չունի հողի հետ, քանի որ սրատուտի ձվերն ապրում են մարդու մարմնի վրա (հետանցքի շուրջը)։ Այլ կերպ ասած տնային մակաբույծ է։ Այս հելմինթոզը տարածված է ամենուրեք։ Աշխարհում տարեկան վարակվում է ավելի քան 250 մլն. մարդ։

Վարակի աղբյուրը

Համարվում է միայն վարակված մարդը։ Մարդը վարակվում է այն ժամանակ, երբ կուլ է տալիս հասուն ձուն, որի մեջ արդեն կան հելմինթի թրթուրներ։ Ատամոքսահյութի ազդեցության ներքո ձվի թաղանթը տարրալուծվում է և թրթուրը, անցնելով 12-մատնյա աղիքով, հիմնավորվում է բարակ աղիքների ստորին և հաստ աղիքի վերին հատվածներում։ 14-15 օր հետո թրթուրները վերածվում են հասուն ձևերի՝ արական և իգական, հիմնականում ախտահարում են կույր աղիքը։ 
Բեղմնավորվելուց հետո էգերը աղիքների կծկման հետևանքով իջնում են ցած մինչև ուղիղ աղիքը, որից հետո ակտիվ շարժումների շնորհիվ դուրս է գալիս հաստ աղիքից՝ դեպի հետանցք ու ձվադրում է կատարում այդ շրջանում։ 4-6 ժամվա ընթացքում ձվերը հասունանում են դառնում ինվազիոն ձվեր։ Ձվադրումից հետո էգերը ոչնչանում են։ 

Այս ամբողջ ցիկլը տևում է 3-4 շաբաթ։ Յուրաքանչյուր մակաբույծ միանգամից դնում է 5 000 -ից մինչև 17 000 ձու։

Հիվանդության հիմնական նշանը հետանցքի շրջանի քորն է, որից կարող են առաջանալ ճաքեր։ Այդ ճաքերի մեջ կարող է թափանցել երկրորդային ինֆեկցիա ու առաջացնել բարդություններ էկզեմա, պրոկտիտ, պարապրոկտիտ և այլն։ Սրատուտները մարդու օրգանիզմում առաջացնում են մեխանիկական, ալերգիկ, թունավոր ազդեցություններ, զանազան ախտաբանական երևույթներ։ էնտերոբիոզին մշտապես ուղեկցում են դիզբակտերիոզի երևույթները։ Երեխաների մոտ (աղջիկների) այս մակաբույծը կարող է տեղափոխվել դեպի հեշտոց՝ առաջացնելով վուլվիտ, վուլվովագինիտ։ 

Պայքարը և մեխանիզմները

Հիվանդ մարդկանց անհրաժեշտ է հայտնաբերել, մեկուսացնել, բուժել և կանխարգելել կրկնավարակումների հնարավորությունը։ Հիվանդության կլինիկական նշաններն այնքան ակնառու են, որ հարկ չի լինում լաբորատոր քննությամբ հաստատել։ Բուժման համար օգտագործվում է հակաճիճվային դեղամիջոցներ, օրինակ՝ մեբենդազոլ, ալբենդազոլ։ Ռեինվազիայից(ինվազիո՝ հարձակում, ներխուժում) խուսափելու համար անհրաժեշտ է բուժումը կրկնել 2-4 շաբաթ հետո:

Նախադպրոցական տարիքի և մինչև 1-4 դասարանների երեխաներին տարեկան մեկ անգամ ենթարկում են զանգվածային քննության, որից հետո դրական պատասխան ունեցողներին դեհելմինիզացիայի են ենթարկում։ Խիստ ուշադրություն է դարձվում անհատական հիգիենայի կանոնների պահպանմանը։ Անկողնային պարագաները անհրաժեշտ է եռացնել և տաք արդուկով չորացնել։ Երեխաներին հագցնում են այնպիսի վարտիք, որ հնարավոր չլինի ներսից քորել հետանցքը։ Զուգարանից օգտվելուց հետո խորհուրդ է տրվում հետանցքը լվալ օճառով և ջրով։ Որոշակի (սկոլեքս) անցնում է աղիքներ ու կպչում է նրանց պատին։ Աղիքի պատի լորձաթաղանթին կպչելուց հետո սկսում է զարգանալ։ Առաջացնում են սեգմենտներ, հետո՝ հասուն սեգմնենտներ, որոնք բեղմնավորվելուց հետո լցվում են ձվերով և կղանքի հետ միասին արտազատվում են արտաքին աշխարհ։ 

Մի ժամանակ այն կարծիքը գոյություն ուներ, որ մարդու օրգանիզմում լինում է միայն մեկ մակաբույծ (այստեղից էլ՝ солетер անունը соло բառից առաջացած, որը նշանակում է միայնակ), սակայն հետագա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ այս կարծիքն անընդունելի է։ Վարակվածների մոտ հիվանդությունը տարբեր ընթացք է ունենում՝ սկսած կլինիկական նշանների բացակայությունից, վերջացրած վառ արտահայտված հիվանդության նշանները (ցավեր որովայնում, փսխում, աղիքային խանգարումներ, ախորժակի բացակայություն կամ ընդհակառակը և այլն)։ Վարակված մարդիկ օրական կարող են արտազատել 6-8 սեգմենտ, որոնցից յուրաքանչյուրի մեջ լինում է 140-175 հազար ձվիկ։

Փոխանցման մեխանիզմները

Վարակված մարդը կղանքի հետ միասին արտաքին աշխարհ է արտազատում սեգմենտները և ախտահարում խոտը, ջուրը, սննդային թափոնները։ Դրանք դառնում են խոշոր եղջերավոր կենդանիների կերակուր և վարակում են այս հիվանդությամբ։ Ձուն (օնկոսֆերան) անցնում է կենդանու ստամոքս, թթվի ազդեցությամբ թաղանթը տարրալուծվում է, և թրթուրը աղեստամոքսային տրակտից օգուտ է տալիս, երբ քնելուց առաջ վարակվածներին հոգնա են կատարում։ 
Եթե բծախնդրորեն կատարվեն վերը նշված սանիտարահիգիենիկ միջոցառումները, սրատուտից կարելի է ազատվել առանց դեղամիջոցներ ընդունելու։

 

Աղբյուր՝ doctors.am





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

20:49 • 15/07

Որովայնի շրջանում առաջացող ցավերի հիմնական պատճառները

19:48 • 15/07

Ի՞նչ է կրծքագեղձի կիստան և արդյո՞ք այն իրենից վտանգ է ներկայացնում

22:10 • 14/07

Ինչով կարող է պայմանավորված լինել սրտի հատվածի ցավը

21:47 • 14/07

25 տարածված սխալ կարծիք կրծքագեղձի քաղցկեղի մասին

20:45 • 14/07

Երեխայի զարգացման «օրացույցը». ինչ հմտություններ է ունենում փոքրիկը 3.5 տարեկանում

19:57 • 14/07

Ինչպես մեկ շաբաթում ազատվել 10 կգ ավելորդ քաշից. բժիշկների մշակած արդյունավետ դիետան

19:15 • 14/07

Կանանց օրգանիզմի համար ամենակարևոր ու օգտակար 4 մթերքը

18:52 • 14/07

Արյան հետքեր մեզի մեջ. ինչի մասին կարող են վկայել արնահոսության 5 տեսակները

22:24 • 13/07

Սեքսի ազդեցությունը մարդու ֆիզիկական ու մտավոր առողջության վրա․ ճիշտ և սխալ փաստարկներ

21:27 • 13/07

Ցելյուլիտի առաջացման 3 հիմնական պատճառները

21:04 • 13/07

Որոնք են վարսերի վաղաժամ ճերմակելու հիմնական պատճառները

19:44 • 13/07

Ոտքերի այտուցվածությունից ազատվելու ժողովրդական բաղադրատոմսեր

18:58 • 13/07

Երբ սիրտը վտանգված է. ո՞ր դեպքերում է շոգը դառնում վտանգավոր

18:40 • 13/07

Արյունատար անոթները մաքրող շատ պարզ բաղադրատոմս

18:11 • 13/07

«Կանացի» 7 հիվանդություն, որոնցով տառապում են նաև տղամարդիկ

22:30 • 12/07

3 արդյունավետ բնական միջոց ծխելը հեշտությամբ թողնելու համար

21:59 • 12/07

Ախտանշան, որոնք վկայում են միգրենի առկայության մասին

21:08 • 12/07

Մկանային ջղաձգումների(սպազմեր) առաջացման պատճառներն ու բուժման ժողովրդական բաղադրատոմսեր

20:21 • 12/07

Ինչպես խուսափել օստեոպորոզից. 10 խորհուրդ հենաշարժային համակարգի առողջության պահպանման համար

19:14 • 12/07

Կրծքագեղձի ամենատարածված հիվանդության՝ մաստոպաթիայի((կրծքագեղձախտ) առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

18:51 • 12/07

Որոնք են սրտային անբավարարության առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու կանխարգելման միջոցները

22:15 • 11/07

Երակների վարիկոզ լայնացումից ազատվելու ժողովրդական 11 լավագույն միջոցները

21:33 • 11/07

Արդյունավետ միջոց՝ ձգվածքներից ու ցելյուլիտից ազատվելու համար

20:56 • 11/07

Ամենահաճախ հանդիպող գինեկոլոգիական հիվանդության՝ կոլպիտի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժումը

20:45 • 11/07

Ինչու է թրթռում աչքը. գործոններ ու հիվանդություններ, որոնք առաջացնում են աչքի ջղաձգություն

19:24 • 11/07

Արդյունավետ բաղադրատոմս` խոլեստերինի մակարդակն իջեցնելու և ավելորդ ճարպից ազատվելու

18:25 • 11/07

Հորմոնալ դիսբալանսի մասին վկայող ախտանշաններ, որոնք կարող են արտահայտվել մարդու արտաքինի վրա

22:20 • 10/07

Էրեկտիլ դիսֆունկցիայի(իմպոտենցիա) առաջացման պատճառներն ու ռիսկի գործոնները

21:59 • 10/07

Եռօրյա արդյունավետ դիետա, որը կօգնի կարճ ժամանակահատվածում կարգի բերել կազմվածքն ու ազատվել ավելորդ քաշից

21:15 • 10/07

5 արտասովոր ախտանշան, որոնք կարող են պայմանավորված լինել կրծքագեղձի քաղցկեղով

20:38 • 10/07

Աղիների բորբոքային հիվանդությունները բարձրացնում են սրտամկանի կաթվածի առաջացման հավանականությունը

19:59 • 10/07

Գլխուղեղի «լուռ» կաթված. վտանգավոր խնդիր, որը հաճախ աննկատ է մնում

19:15 • 10/07

Ժողովրդական միջոց, որը կօգնի մաքրել արյունատար անոթներն ու կարգավորել արյան շրջանառությունը

18:42 • 10/07

Խորհուրդներ գինեկոլոգից, որոնց պետք է հետևի յուրաքանչյուր կին

22:18 • 09/07

Ինչ է ամենորեան (դաշտանի բացակայություն) և որոնք են դրա տեսակները, առաջացման պատճառներն ու հիմնական ախտանշանները

21:30 • 09/07

Դեմքի ծակոտիները նեղացնելու և մաշկը հարթեցնելու բնական դիմակ

20:52 • 09/07

Որն է զարկերակային ճնշման նորման և որ դեպքերում է ճնշումը համարվում ցածր կամ բարձր

20:10 • 09/07

Որ սննդամթերքն է բարձրացնում քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը

19:20 • 09/07

Դիետա ալարկոտների համար. ինչպես ազատվել ավելորդ քաշից՝ առանց լուրջ ջանքեր գործադրելու

19:06 • 09/07

Վահանաձև գեղձի հիմնական գործառույթներն ու հիվանդությունները

21:30 • 08/07

Ինտիմ հատվածների սխալ հիգիենան կարող է ճակատագրական լինել. «չի կարելիներ», որոնց մասին շատերը չգիտեն

21:02 • 08/07

Քաղցկեղի մասին վկայող 20 ախտանշան, որոնք ոչ մի դեպքում չի կարելի անտեսել

20:15 • 08/07

Սրտամկանի կաթվածի հիմնական ախտանշանները. ինչ է պետք իմանալ՝ ստամկանի կաթվածից խուսափելու համար

19:00 • 08/07

Բնական բաղադրատոմս` դեմքի մազերից երկար ժամանակով ազատվելու համար

17:54 • 08/07

Որոնք են մազերի վաղաժամ ճերմակելու հիմնական պատճառները

15:54 • 08/07

Պսորիազի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

22:19 • 07/07

Մաստոպաթիա՞, թե` կրծքագեղձի քաղցկեղ. առաջին ախտանշաններն ու վաղ ախտորոշումը

21:20 • 07/07

Դեպրեսիայի ֆիզիկական դրսևորումներ, որոնք քչերին են հայտնի

20:40 • 07/07

Գործոններ և հիվանդություններ, որոնք կարող են աչքերի տակ պարկերի առաջացման պատճառ լինեն

19:54 • 07/07

Լավագույն բնական միջոցներն արյունը ջրիկացնելու և արյան շրջանառությունը բարելավելու համար

19:12 • 07/07

Ինչպես 8 օրում ազատվել 6կգ ավելորդ քաշից. «ջրային» դիետայի սկզբունքներն ու հակացուցումները

18:02 • 07/07

«Վատ» խոլեստերինի մակարդակն արյան մեջ իջացնելու բնական ու արդյունավետ միջոցներ

22:15 • 06/07

Զույգերի սեռական փոխհարաբերությունների վրա ազդող գործոնները

20:22 • 06/07

Եղունգների փխրունության հիմնական պատճառը

20:00 • 06/07

Ինչպես ազատվել ավելորդ քաշից և պահպանել սլացիկ կազմվածքը 40 տարեկանից հետո

19:22 • 06/07

Լեղապարկի ջրգողության(լեղապարկի կիստա) ախտանշանները, բուժումն ու կանխարգելումը

18:30 • 06/07

Որոնք են օրգանիզմում վիտամին E-ի դեֆիցիտի մասին վկայող 7 հիմնական ախտանշանները

17:39 • 06/07

Քաղցկեղի 15 ախտանշան, որոնք կանայք հաճախ անտեսում են

22:16 • 05/07

Ինչո՞վ է վտանգավոր սեռական ակտը դաշտանի ժամանակ. խորհուրդներ այդ օրերին սեքսով զբաղվողներին

21:39 • 05/07

Վանգայի 40 բաղադրատոմսերը, որոնք կօգնեն բուժել տարբեր հիվանդություններ

20:48 • 05/07

Փաստեր, որ անհրաժեշտ է իմանալ անեմիայի մասին

19:55 • 05/07

Արգանդի վզիկի քաղցկեղ. վտանգը, զարգացման պատճառները, ախտանշաններն ու կանխարգելումը

19:12 • 05/07

Որոնք են կորյակների առաջացման պատճառները և ինչպես կարելի է բուժել ու կանխարգելել դրանք

18:49 • 05/07

Ինչ է նևրոզը և որոնք են դրա ախտանշաններն ու բուժման միջոցները

22:21 • 04/07

Ինչով է պայմանավորված սեքսից հետո որովայնի ստորին հատվածի ուժգին ցավը

21:08 • 04/07

Թևատակերի տհաճ հոտից ազատվելու 5 այլընտրանքային տարբերակ

20:33 • 04/07

Ինչպե՞ս ազատվել հորմոնների պատճառով ձեռք բերված ավելորդ քաշից

19:44 • 04/07

Մակաբույծների 3 հիմնական տեսակները, վարակվածության ախտանշաններն ու լավագույն բնական միջոցը դրանցից ազատվելու համար

19:15 • 04/07

5 բնական միջոց, որոնք կօգնեն ազատվել ականջներում լսվող տհաճ աղմուկից

18:53 • 04/07

Երեխաների մոտ ռևմատոիդ արթրիտի առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

22:50 • 03/07

Որոնք են սեռական օրգանների քորի առաջացման հիմնական պատճառները

21:35 • 03/07

Ամենօրյա սովորություններ, որոնց հետևանքով կանանց կուրծքը կորցնում է իր առաձգականությունը

21:19 • 03/07

Անեմիայի ախտանշանները, կանխարգելումն ու բուժումը ժողովրդական միջոցներով

20:20 • 03/07

Ի՞նչ է տեստոստերոնը և ի՞նչ նշանակություն ունի այն տղամարդու առողջության համար. հորմոնի պակասի պատճառներն ու ախտանշանները

19:31 • 03/07

Կրծքագեղձի քաղցկեղի վաղ փուլերի 11 ախտանշան, որոնց շատերը ուշադրություն չեն դարձնում

18:31 • 03/07

14-օրյա դիետա, որի շնորհիվ հնարավոր է ազատվել մինչև 11 կգ ավելորդ քաշից

18:30 • 03/07

Ստամոքսի քաղցկեղի առաջին ախտանշանները, որոնք ոչ մի դեպքում չի կարելի անուշադրության մատնել

21:33 • 02/07

Որոնք են դաշտանի ընթացքում ցավերի առաջացման պատճառներն ու կանխարգելումը

20:47 • 02/07

Ավելորդ քաշի պատճառները. 9 հիվանդություն, որոնք հանգեցնում են ճարպակալման

19:50 • 02/07

Մազաթափության պատճառները, ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

18:57 • 02/07

Առիթմիայի առաջացման պատճառներն ու դրա բուժման եղանակները

18:13 • 02/07

Շագանակագեղձի քաղցկեղի մասին վկայող վաղ ախտանշաններ, որոնք ոչ մի դեպքում չի կարելի անտեսել

17:26 • 02/07

Որ դեղաբույսերը կօգնեն քայքայել միզաթթվի բյուրեղներն ու բուժել հոդատապը

16:10 • 02/07

Գիտնականները հայտնաբերել են կապ օնկոլոգիական հիվանդությունների և թրոմբների առաջացման միջև

15:37 • 02/07

Արդյունավետ ժողովրդական միջոցներ, որոնք կօգնեն մեղմել գլխացավն առանց դեղամիջոցների

12:30 • 02/07

Բեռնաթափման օրվա 3 տարբերակ. օրգանիզմը մաքրելու և ավելորդ քաշից ազատվելու լավագույն միջոցը

11:33 • 02/07

Հունիսի 29-ից հուլիսի 1-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 185 երեխա

20:52 • 01/07

Որովայնի ճարպաշերտերից ազատվելու պարզ ու արդյունավետ եղանակ

19:40 • 01/07

Որոնք են բերանի տհաճ հոտի առաջացման պատճառները

18:50 • 01/07

Ախտանշաններ, որոնք կարող են 30 օր առաջ հուշել սրտի կաթվածի մասին

17:48 • 01/07

«Լիտրային դիետա». առանց սահմանափակումների ամենապարզ մեթոդը ավելորդ կիլոգրամներից ազատվելու համար

17:05 • 01/07

Որոնք են քաղցկեղի առաջացման իրական ու մտացածին պատճառները

16:40 • 01/07

Արգանդի պոլիպի առաջացման պատճառները, վտանգավորությունը, ախտանշանները, ախտորոշումն ու բուժում

22:15 • 30/06

Հիվանդություններ, որոնց ախտանշան կարող է լինել մշտապես սառը ձեռքեր ունենալը

21:20 • 30/06

Որոնք են վահանաձև գեղձի քաղցկեղի ախտանշանները

19:59 • 30/06

Սնունդ ընդունելուց հետո որովայնի շրջանում ցավերի, սրտխառնոցի, գազերի առկայություն և ստամոքսի գռգռոցի հիմնական պատճառը

19:00 • 30/06

Լավագույն «աստղային» դիետաներն ու դրանց թերությունները՝ ըստ հայտնի սննդաբանի

18:20 • 30/06

Կանանց մոտ հանդիպող առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են պայմանավորված լինել հորմոնալ խանգարումներով

15:31 • 30/06

Բանանով ու կաթնաշոռով դիետա. ավելորդ քաշից ազատվելու «ամենահամեղ» միջոցը

14:51 • 30/06

Բնական հակատարիքային քսուքներ՝ մաշկի յուղոտ ու չոր տեսակների համար