Սրատուտ. «տնային մակաբույծի» վարակի աղբյուրը, փոխանցման ու պայքարի մեխանիզմները

19:33 • 20.03.18



Այս հիվանդության հարուցիչը Enterobius vermicularis -ը, դասվում է կլոր որդերի շարքին, երկսեռ մակաբույծ է, էգերն ունեն 9-12 մմ երկարություն, իսկ արուները՝ 3-4մմ։ 
Չնայած այս հիվանդությունը դասվում է գեոհելմինթների կարգին, սակայն ոչ մի առնչություն չունի հողի հետ, քանի որ սրատուտի ձվերն ապրում են մարդու մարմնի վրա (հետանցքի շուրջը)։ Այլ կերպ ասած տնային մակաբույծ է։ Այս հելմինթոզը տարածված է ամենուրեք։ Աշխարհում տարեկան վարակվում է ավելի քան 250 մլն. մարդ։

Վարակի աղբյուրը

Համարվում է միայն վարակված մարդը։ Մարդը վարակվում է այն ժամանակ, երբ կուլ է տալիս հասուն ձուն, որի մեջ արդեն կան հելմինթի թրթուրներ։ Ատամոքսահյութի ազդեցության ներքո ձվի թաղանթը տարրալուծվում է և թրթուրը, անցնելով 12-մատնյա աղիքով, հիմնավորվում է բարակ աղիքների ստորին և հաստ աղիքի վերին հատվածներում։ 14-15 օր հետո թրթուրները վերածվում են հասուն ձևերի՝ արական և իգական, հիմնականում ախտահարում են կույր աղիքը։ 
Բեղմնավորվելուց հետո էգերը աղիքների կծկման հետևանքով իջնում են ցած մինչև ուղիղ աղիքը, որից հետո ակտիվ շարժումների շնորհիվ դուրս է գալիս հաստ աղիքից՝ դեպի հետանցք ու ձվադրում է կատարում այդ շրջանում։ 4-6 ժամվա ընթացքում ձվերը հասունանում են դառնում ինվազիոն ձվեր։ Ձվադրումից հետո էգերը ոչնչանում են։ 

Այս ամբողջ ցիկլը տևում է 3-4 շաբաթ։ Յուրաքանչյուր մակաբույծ միանգամից դնում է 5 000 -ից մինչև 17 000 ձու։

Հիվանդության հիմնական նշանը հետանցքի շրջանի քորն է, որից կարող են առաջանալ ճաքեր։ Այդ ճաքերի մեջ կարող է թափանցել երկրորդային ինֆեկցիա ու առաջացնել բարդություններ էկզեմա, պրոկտիտ, պարապրոկտիտ և այլն։ Սրատուտները մարդու օրգանիզմում առաջացնում են մեխանիկական, ալերգիկ, թունավոր ազդեցություններ, զանազան ախտաբանական երևույթներ։ էնտերոբիոզին մշտապես ուղեկցում են դիզբակտերիոզի երևույթները։ Երեխաների մոտ (աղջիկների) այս մակաբույծը կարող է տեղափոխվել դեպի հեշտոց՝ առաջացնելով վուլվիտ, վուլվովագինիտ։ 

Պայքարը և մեխանիզմները

Հիվանդ մարդկանց անհրաժեշտ է հայտնաբերել, մեկուսացնել, բուժել և կանխարգելել կրկնավարակումների հնարավորությունը։ Հիվանդության կլինիկական նշաններն այնքան ակնառու են, որ հարկ չի լինում լաբորատոր քննությամբ հաստատել։ Բուժման համար օգտագործվում է հակաճիճվային դեղամիջոցներ, օրինակ՝ մեբենդազոլ, ալբենդազոլ։ Ռեինվազիայից(ինվազիո՝ հարձակում, ներխուժում) խուսափելու համար անհրաժեշտ է բուժումը կրկնել 2-4 շաբաթ հետո:

Նախադպրոցական տարիքի և մինչև 1-4 դասարանների երեխաներին տարեկան մեկ անգամ ենթարկում են զանգվածային քննության, որից հետո դրական պատասխան ունեցողներին դեհելմինիզացիայի են ենթարկում։ Խիստ ուշադրություն է դարձվում անհատական հիգիենայի կանոնների պահպանմանը։ Անկողնային պարագաները անհրաժեշտ է եռացնել և տաք արդուկով չորացնել։ Երեխաներին հագցնում են այնպիսի վարտիք, որ հնարավոր չլինի ներսից քորել հետանցքը։ Զուգարանից օգտվելուց հետո խորհուրդ է տրվում հետանցքը լվալ օճառով և ջրով։ Որոշակի (սկոլեքս) անցնում է աղիքներ ու կպչում է նրանց պատին։ Աղիքի պատի լորձաթաղանթին կպչելուց հետո սկսում է զարգանալ։ Առաջացնում են սեգմենտներ, հետո՝ հասուն սեգմնենտներ, որոնք բեղմնավորվելուց հետո լցվում են ձվերով և կղանքի հետ միասին արտազատվում են արտաքին աշխարհ։ 

Մի ժամանակ այն կարծիքը գոյություն ուներ, որ մարդու օրգանիզմում լինում է միայն մեկ մակաբույծ (այստեղից էլ՝ солетер անունը соло բառից առաջացած, որը նշանակում է միայնակ), սակայն հետագա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ այս կարծիքն անընդունելի է։ Վարակվածների մոտ հիվանդությունը տարբեր ընթացք է ունենում՝ սկսած կլինիկական նշանների բացակայությունից, վերջացրած վառ արտահայտված հիվանդության նշանները (ցավեր որովայնում, փսխում, աղիքային խանգարումներ, ախորժակի բացակայություն կամ ընդհակառակը և այլն)։ Վարակված մարդիկ օրական կարող են արտազատել 6-8 սեգմենտ, որոնցից յուրաքանչյուրի մեջ լինում է 140-175 հազար ձվիկ։

Փոխանցման մեխանիզմները

Վարակված մարդը կղանքի հետ միասին արտաքին աշխարհ է արտազատում սեգմենտները և ախտահարում խոտը, ջուրը, սննդային թափոնները։ Դրանք դառնում են խոշոր եղջերավոր կենդանիների կերակուր և վարակում են այս հիվանդությամբ։ Ձուն (օնկոսֆերան) անցնում է կենդանու ստամոքս, թթվի ազդեցությամբ թաղանթը տարրալուծվում է, և թրթուրը աղեստամոքսային տրակտից օգուտ է տալիս, երբ քնելուց առաջ վարակվածներին հոգնա են կատարում։ 
Եթե բծախնդրորեն կատարվեն վերը նշված սանիտարահիգիենիկ միջոցառումները, սրատուտից կարելի է ազատվել առանց դեղամիջոցներ ընդունելու։

 

Աղբյուր՝ doctors.am





Загрузка...

ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

15:23 • 24/04

Որոնք են բերանի խոռոչի տհաճ հոտի առաջացման պատճառներն ու այդ խնդրից ազատվելու լավագույն միջոցները

14:32 • 24/04

Օրգանիզմում վիտամին D-ի ավելցուկը կարող է դառնալ քաղցկեղի առաջացման պատճառ

13:36 • 24/04

5 սովորություն, որոնք խիստ բացասաբար են ազդում սրտանոթային համակարգի վրա

12:07 • 24/04

Գիտնականները պարզել են, թե որ գործոնն է բարձրացնում Պարկինսոնի հիվանդության առաջացման հավանականությունը

11:02 • 24/04

Հակատարիքային բնական դիմակ՝ կնճիռներից ու պիգմենտային հետքերից ազատվելու համար

21:55 • 23/04

Պարզ խորհուրդներ, որոնք կօգնեն բարձրացնել հեմոգլոբինը

20:30 • 23/04

Պարանոցային հատվածի աղերի կուտակումը բուժող 3 արդյունավետ բաղադրատոմս

19:22 • 23/04

Լավագույն բնական դիմակները՝ մազաթափությունից ազատվելու համար

19:08 • 23/04

Պրոստատիտի(շագանակագեղձի բորբոքում) զարգացման պատճառներն ու  բուժումը

18:30 • 23/04

Մեկշաբաթյա դիետա՝ 10 կգ ավելորդ քաշից ազատվելու համար. լավագույն միջոցը կազմվածքը կարճ ժամանակահատվածում կարգի բերելու համար

17:58 • 23/04

Ինչ անել, եթե երեխայի ատամները փչանում են

15:52 • 23/04

Նարնջով ու աղով դեղամիջոց՝ հազից ազատվելու համար

12:57 • 23/04

Առողջական ինչ խնդիրներ կարող են առաջանալ անքնության պատճառով

11:46 • 23/04

Ապրիլի 20-22-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 151 երեխա

11:04 • 23/04

Պարզ բնական միջոցներ, որոնք կօգնեն ազատվել կոշտուկներից

21:13 • 22/04

6 ախտանշան, որոնք վկայում են արգանդի վզիկի քաղցկեղի մասին

20:30 • 22/04

Համեղ ու արդյունավետ ըմպելիք՝ մեկ օրում մեկ կիլոգրամ ավելորդ քաշից ազատվելու համար

19:10 • 22/04

10 ախտանշան, որոնք վկայում են օրգանզիմում երկաթի դեֆիցիտի մասին

18:20 • 22/04

Արյան մասին 6 կարևոր փաստ, որ անհրաժեշտ է իմանալ

17:00 • 22/04

Հաճախ անտեսվող 5 ախտանշան, որ վկայում է երիկամների առողջական խնդրի մասին

15:15 • 22/04

Կնճիռների դեմ հիանալի դիմակի բաղադրատոմս

13:59 • 22/04

5 վաղ ախտանշան, որ կարող են հուշել թոքերի քաղցկեղի զարգացման մասին

12:41 • 22/04

Ինչպես ազատվել ավելորդ կիլոգրամներից՝ առանց օրգանիզմին վնաս հասցնելու

22:06 • 21/04

Որոնք են լյարդի հիվանդությունների մասին վկայող ախտանշաններն ու օրգանի աշխատանքը վերականգնելու միջոցները

21:15 • 21/04

Առողջական 7 խնդիր, որոնց ախտանշան կարող է լինել ականջներում լսվող աղմուկը

20:30 • 21/04

Ինչ պետք է ուտեն կանայք 40 տարեկանից հետո՝ առողջությունն ու գեղեցկությունը պահպանելու համար

19:22 • 21/04

Գործոններ և հիվանդություններ, որոնք կարող են պարանոցի ցավերի առաջացման պատճառ լինել

16:11 • 21/04

Արդյունավետ ըմպելիք, որը կօգնի առանց դիետաների ու վարժությունների ազատվել ավելորդ քաշից

15:13 • 21/04

Որոնք են զարկերակային ճնշման բարձրացմանը նպաստող հիմնական գործոնները

14:41 • 21/04

Թեյը պաշտպանում է կանանց քաղցկեղից. գիտնականներ

13:13 • 21/04

Սննդաբանները ներկայացրել են աշխարհում ամենաօգտակար սննդամթերքի տասնյակը

11:36 • 21/04

Գիտնականները նշել են, թե որ սննդակարգն է օգնում պաշտպանել լյարդը

22:31 • 20/04

Ինչ է ալոպեցիան (մազաթափություն) և որոնք են դրա բուժման ու կանխարգելման միջոցները

21:20 • 20/04

Պարզ պրոցեդուրաներ, որոնք անհրաժեշտ են ծխելու հետևանքները թոքերից մաքրելու համար

20:43 • 20/04

Առողջական ինչ խնդիրներ կարող են առաջանալ վիտամին D-ի դեֆիցիտի դեպքում

20:01 • 20/04

Քաղցկեղի մետաստազ. առաջացման պատճառներ, բուժման և կանխարգելման միջոցները

19:29 • 20/04

Որոնք են սրտամկանի կաթվածի առաջացման պատճառները, նպաստող գործոնները, ախտանշաններն ու բուժումը

18:16 • 20/04

Լավագույն համեմունքները` իմունային համակարգն ամրապնդելու համար

16:43 • 20/04

Բնական ըմպելիք, որը կօգնի խթանել ճարպերի այրման գործընթացը

15:25 • 20/04

5 ախտանշան, որոնք վկայում են երիկամների հիվանդությունների մասին

13:35 • 20/04

8 խորհուրդ՝ վահանագեղձի աշխատանքը կարգավորելու, նյութափոխանակությունն ակտիվացնելու և ավելորդ քաշից ազատվելու համար

11:19 • 20/04

Գիտնականները պարզել են՝ ինչպես է ծխախոտն ազդում գլխուղեղի կաթվածի առաջացման հավանականության վրա

22:15 • 19/04

Առողջական ինչ խնդիրներ ու գործոններ են նպաստում արյունատար անոթներում թրոմբների առաջացմանը և որոնք են դրա ախտանշաններն ու բուժման մեթոդները

21:45 • 19/04

Որոնք են ձվարանների քաղցկեղի հիմնական ախտանշանները

20:50 • 19/04

Ժողովրդական երկու բաղադրատոմս՝ գաստրիտի բուժման համար

19:51 • 19/04

Պարզ մեթոդներ ընդամենը մի քանի րոպեում սթրեսից ազատվելու համար

19:03 • 19/04

Ինչպես դադարեցնել երեխայի հիստերիան ընդամենը մեկ արտահայտությամբ

18:39 • 19/04

Արդյունավետ բնական միջոց` անեմիան (սակավարյունություն) բուժելու և կանխարգելելու համար

16:57 • 19/04

Պարզ ու արդյունավետ միջոցներ՝ զարկերակային ճնշումն իջեցնելու համար

15:44 • 19/04

5 սովորություն, որոնք կործանարար են գլխուղեղի համար

14:03 • 19/04

Ստամոքսի քաղցկեղի մասին վկայող ախտանշաններ, որոնք ոչ մի դեպքում չի կարելի անտեսել

13:29 • 19/04

Ապրիլի 18-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 60 երեխա

12:51 • 19/04

Գիտնականները պարզել են, թե որն է ատամի ցավից ազատվելու ամենաարդյունավետ միջոցը

11:20 • 19/04

Բնական դեղամիջոց՝ ծնկահոդի ցավը մեղմելու և նյութափոխանակությունը բարելավելու համար

22:22 • 18/04

8 պատճառ, որոնցով կարող են պայմանավորված լինել մեջքի ցավերը

21:15 • 18/04

Դեմքի ծակոտիներից ազատվելու արդյունավետ միջոցներ

20:15 • 18/04

Երեխաների մոտ ականջաբորբի(օտիտ) առաջացման պատճառները, ախտանշանները, բուժումն ու կանխարգելումը

19:21 • 18/04

Կանանց կողմից հաճախ անտեսվող ախտանշաններ, որոնք կարող են վկայել կրծքագեղձի քաղցկեղի մասին

18:42 • 18/04

Դիետա՝ ընդամենը 10 օրում 4 կգ ավելորդ քաշից ազատվելու համար

17:52 • 18/04

Գիտնականները նշել են այն վատ սովորությունները, որոնք հանգեցնում են քաշի ավելացման

16:48 • 18/04

Որ մթերքն է նպաստում երիկամներում քարերի առաջացմանը

12:29 • 18/04

Ապրիլի 17-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 58 երեխա

11:08 • 18/04

Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես են ընկույզներն ազդում սրտամկանի վրա

22:01 • 17/04

Գլխուղեղում արյան շրջանառության խանգարման պատճառները, ախտանշաններն ու հետևանքները

21:15 • 17/04

Ինչպես բուժել թաց հազը տնային պայմաններում. ժողովրդական բաղադրատոմսեր

20:40 • 17/04

Պրոստատիտի(շագանակագեղձի բորբոքում) զարգացման պատճառները, ախտանշաններն ու  բուժումը

19:50 • 17/04

Կաթնամթերքով եռօրյա դիետա՝ կարճ ժամանակահատվածում ավելորդ զգալի քաշից ազատվելու համար

19:00 • 17/04

Օրգանիզմում բարձր թթվայնության մակարդակի 4 հիմնական ախտանշանները և բաղադրատոմս դրանից ազատվելու համար

18:49 • 17/04

Ինչպես տան պայմաններում ազատվել ճարպուռուցքից (լիպոմա)

18:23 • 17/04

Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես է սև թեյն ազդում գլխուղեղի վրա

16:29 • 17/04

Աղջիկ երեխայի դաստիարակության 7 կանոն

14:17 • 17/04

7 ախտանշան, որոնք վկայում են կանանց մոտ թոքերի քաղցկեղի զարգացման մասին

12:32 • 17/04

Բնական միջոցներ, որոնք կօգնեն ազատվել ծնկահոդի ցավից

12:00 • 17/04

Ապրիլի 16-ին մայրաքաղաքում ծնվել է 57 երեխա

11:37 • 17/04

Գիտնականները նշել են, թե որ գործոններն են նպաստում զարկերակային ճնշման բարձրացմանը

22:38 • 16/04

Որոնք են կանանց մոտ մազաթափության ամենատարածված պատճառներն ու այդ խնդրից ազատվելու միջոցները

21:53 • 16/04

Ինչպես բուժել երեխայի հազը. խորհուրդներ փորձառու մանկաբույժից

20:50 • 16/04

Ինչպես է օրական 3 բաժակ սուրճն ազդում գլխուղեղի, լյարդի և մյուս օրգանների վրա

19:51 • 16/04

Ինչ է սրտամկանի կաթվածը և որոնք են դրա առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

19:11 • 16/04

Արդյունավետ ըմպելիք, որը կօգնի մաքրել օրգանիզմը տոքսիններից ու շլակներից և ազատվել ավելորդ քաշից

19:00 • 16/04

Մարմնի քարտեզը ողնաշարի վրա. ինչով են պայմանավորված մեջքի ցավերը

18:05 • 16/04

Նստակյաց կենսակերպն ազդում է մարդու գլխուղեղի վրա. գիտնականներ

17:36 • 16/04

Ինչպես ազատվել եղունգների սնկային հիվանդությունից հասարակ սուրճի միջոցով

16:50 • 16/04

5 արդյունավետ բնական միջոց՝ պսորիազն ու էկզեման բուժելու համար

14:51 • 16/04

Մասնագետները նշել են, թե որն է լավագույն մթերքը նիհարել ցանկացողների համար

13:54 • 16/04

Ապրիլի 13-15-ը մայրաքաղաքում ծնվել է 125 երեխա

12:51 • 16/04

Արյունը ջրիկացնող ու թրոմբոզի առաջացումը կանխող 8 մթերք

11:09 • 16/04

Մանրուքների համար անհանգստանալը վնասակար է առողջության համար. գիտնականներ

21:40 • 15/04

Ինչպես հեռացնել ատամնաքարերը տնային պայմաններում և ունենալ առողջ ու սպիտակ ատամներ

21:10 • 15/04

Առողջական լուրջ և տարածված խնդիրներ, որոնք կարող են երկար ժամանակ ընթանալ առանց ախտանշանների

20:00 • 15/04

Ծնկոհոդում հեղուկի կուտակման պատճառները, ախտանշաններն ու պարզ միջոց, որը կօգնի ազատվել այդ խնդրից

18:56 • 15/04

Ինչ են խորհուրդ տալիս սննդաբանները՝ կազմվածքն արագ կարգի բերելու և ավելորդ քաշից ազատվելու համար

17:19 • 15/04

Ինչ է շաղկապենաբորբը (կոնյունկտիվիտ) և որոնք են դրա ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

15:59 • 15/04

Փորկապության առաջացման հիմնական պատճառները և ինչպես ազատվել դրանից. 7 քայլ դեպի լավ մարսողություն

14:43 • 15/04

Որոնք են տեսողության վատացմանը նպաստող հիմնական գործոնները և ինչպես կարելի է խուսափել այս խնդրից

13:00 • 15/04

Թութքի առաջացման պատճառներն ու ախտանշանները. 10 բնական միջոց թութքի բուժման համար

22:24 • 14/04

Ոտքերի արյան շրջանառության առաջացման պատճառները, ախտանշանները և խորհուրդներ ընդամենը 20 օրում խնդիրը բարելավելու համար

20:40 • 14/04

Ինչպես սկսել նիհարել 25 կգ ավելորդ քաշի դեպքում

19:49 • 14/04

Կոլագենային երիտասարդացնող դիմակ՝ դեմքի ու պարանոցի մաշկի համար

15:39 • 14/04

Առողջական ինչ խնդիրներ կարող է առաջացնել կաթով սուրճը