25 տարածված սխալ կարծիք կրծքագեղձի քաղցկեղի մասին

21:47 • 14.07.18



Պրակտիկորեն ամեն օր հանդիպում են հիվանդների, որոնք վստահ են կրծքագեղձի քաղցկեղին վերաբերող որոշ «փաստերի» ճշմարտության մեջ, մինչդեռ դրանք իրականությանը չեն համապատասխանում: breast.am կայքը ներկայացրել է կրծքագեղձի քաղցկեղի միֆերի մասին մի հետաքրքիր շարք՝ փորձելով փոխել հանրության պատկերացումն այս հիվանդության մասին:

ՄԻՖ 1. Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանում են միայն այն կանայք, ովքեր ունեն նման հիվանդության պատմություն իրենցհարազատների շրջանում:

 

Ո՛չ: Կրծքագեղձի քաղցկեղի միայն 10%-ն է զարգանում ժառանգական նախատրամադրվածությամբ պայմանավորված: Ավելին, 70% դեպքերում կանանց շրջանում կարելի է անգամ չգտնել կրծքագեղձի քաղցկեղի հիմնական ռիսկի գործոնների առկայությունը: Միաժամանակ հարկ է նշել, որ կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը կրկնապատկվում է, եթե ընտանեկան պատմության մեջ առկա է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ հարազատ (ծնող, քույր, եղբայր, երեխա): Ռիսկը է՛լ ավելի բարձր է, եթե այդպիսիք երկուսն են, օրինակ՝ երկու քույր:

 

ՄԻՖ 2. Երկաթե բռնակներ ունեցող կրծկալները բարձրացնում են կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը:

 

Ո՛Չ: Սա ընդամենը վարկած է, որը, սակայն, մի շարք հետազոտությունների արդյունքում այդպես էլ չի հաստատվել: Այսինքն, չկա որևէ ապացույց, որ սեղմող կրծկալները կամ, առհասարակ, որևէ հագուստ կարող է նպաստել քաղցկեղի զարգացմանը: Միևնույն ժամանակ հարկ ենք համարում նշել, որ երկաթե բռնակներով կրծկալները կամ կրծկալի սխալ ընտրած չափը կարող են հանգեցնել կրծքում խրոնիկական ցավի։

 

ՄԻՖ 3. Կրծքագեղձում շոշափվող ցանկացած գոյացություն քաղցկեղ է:

 

Ո՛Չ: Կրծքագեղձում շոշափվող գոյացությունների 80%-ից ավելին բարորակ է (ֆիբրոզ փոփոխություններ, կիստաներ և այլն): Այնուամենայնիվ, բժիշկները խրախուսում են բժշկի դիմել կրծքագեղձում ցանկացած բան շոշափելիս, քանի որ վաղ փուլում հայտնաբերված քաղցկեղի լիովին բուժման հավանականությունը մեծ է: Բժշկի ցուցումով կատարվում է կրծքագեղձի ուլտրաձայնային կամ մամոգրաֆիկ հետազոտություն, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ բիոպսիա՝ գոյացության բնույթը վերջնականապես որոշելու համար:

 

ՄԻՖ 4. Վիրահատությունը նպաստում է ուռուցքի տարածմանը:

 

Ո՛Չ: Կրծքագեղձի վիրահատությունը չի կարող դառնալ քաղցկեղի առաջացման պատճառ կամ հանգեցնել առկա ուռուցքի տարածմանը: Համենայն դեպս, այսօրվա դրությամբ, գիտնականները այդպիսի կապ չեն գտել: Կան հետազոտություններ կենդանիների շրջանում, երբ հիմնական ուռուցքը հեռացնելուց հետո կարճ ժամանակում աճում է արդեն առկա մետաստատիկ օջախների զարգացման տեմպը: Սակայն նման բան չի նկատվել մարդկանց մոտ:

 

ՄԻՖ 5. Կրծքագեղձի սիլիկոնե իմպլանտները բարձրացնում են քաղցկեղի առաջացման ռիսկը:

 

Ո՛Չ: Կատարվել են բազմաթիվ հետազոտություններ այս խնդրի շուրջ, և չի հայտնաբերվել որևէ կապ սիլիկոնե իմպլանտների ու կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման միջև: Սակայն պետք է նշել, որ իմպլանտների առկայությունը դժվարացնում է ստանդարտ մամոգրաֆիան, և լրացուցիչ ինֆորմացիայի համար հնարավոր է նաև կրծքագեղձի մագնիս-ռեզոնանսային հետազոտության անհր
աժեշտություն:

 

ՄԻֆ 6. Ամեն 8-րդ կին հիվանդանում է կրծքագեղձի քաղցկեղով:

 

Հաճախ կարելի է նման ինֆորմացիա հանդիպել հանրային հոդվածներում, երբ լուսաբանվում է խնդրի արդիականությունը և հիվանդության տարածվածությունը: Սակայն մոռանում են նշել, որ դա հավաքական ռիսկն է: Այսինքն՝ հիվանդության առաջացման ռիսկը մեծանում է տարիքին զուգահեռ: Տարբեր հետազոտությունների տվյալներով մինչև 30-40 տարեկան կանանց շրջանում կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանում է միջինում 250-500 կանանցից 1-ը, իսկ արդեն մինչև 85 տարեկան ապրած կանանց շրջանում ռիսկը չափազանց մեծանում է` միջինում 8-ից 1-ը:

 

ՄԻՖ 7. Հակաքրտնարտադրության միջոցների օգտագործումը բարձրացնում է կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման ռիսկը:

 

Իրականում այս խնդրի շուրջ ԱՄՆ-ում կատարվել են լուրջ հետազոտություններ: The American Cancer Society-ն հերքել է կապը հակապերսպերանտների և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև՝ ավելացնելով սակայն, որ նման հետազոտությունները դեռ կշարունակվեն: Բանն այն է, որ մի փոքր հետազոտության ժամանակ կրծքագեղձի ուռուցքի մեջ հայտնաբերվել էին պարաբեններ: Դրանք նյութեր են, որոնք օգտագործվում են հակաքրտնարտադրության միջոցների արտադրության մեջ և ունեն թույլ արտահայտված էստրոգենային (էստրոգեններ՝ կանացի հորմոններ) հատկություն: Խորացված հետազոտությունների արդյունքում դրանց օգտագործումից որևէ վտանգ չեն հայտնաբերել: Ավելին, կասկածի տակ է դրվել պարաբենների՝ ուռուցքում հայտնվելու աղբյուրը: Իրարամերժ արդյունքներով բազմաթիվ հետազոտություններ կան նաև ալյումինում պարունակող հակաքրտինքային միջոցների և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև կապի վերաբերյալ, բայց դեռևս չկա որևէ հստակ պատասխան: Այնուամենայնիվ խրախուսելի չէ օգտագործել այնպիսիք, որոնց բաղադրության մեջ առկա է որևէ երկաթի, և հատկապես ալյումինումի պարունակություն:

 

ՄԻֆ 8. Մեծ կրծքագեղձ ունեցող կանանց մոտ այդ օրգանի քաղցկեղով հիվանդանալու հավանականությունը բարձր է, և հակառակը:

 

Իրականում կրծքագեղձի չափերը չունեն որևէ կապ քաղցկեղի առաջացման ռիսկի հետ: Իհարկե, մեծ կուրծքը դժվարացնում է կրծքագեղձի ինքնազննումը և կլինիկական քննությունը բժշկի կողմից, երբեմն դժվարացնում է անգամ մամոգրաֆիկ կամ մագնիս-ռեզոնանսային հետազոտությունը, բայց ոչ ավելին: Սակայն, միաժամանակ պետք է նշել նաև, որ չափազանց փոքր կուրծքը ևս դժվարացնում է մամոգրաֆիկ հետազոտության ընթացքը: Բոլոր կանանց պրոֆիլակտիկ հետազոտությունների ժամանակացույցը կազմվում է առանց կրծքագեղձի չափերը հաշվի առնելու:

 

ՄԻՖ 9. Կրծքագեղձի քաղցկեղը հայտնվում է կրծքում միայն շոշափվող գոյացության տեսքով: (Նշենք, որ կրծքագեղձում շոշափվողգոյացությունների մեծ մասը բարորակ է):

 

Այո, մեծամասամբ քաղցկեղը հայտնվում է գոյացության տեսքով, սակայն կարող է ոչինչ չշոշափվել, և հիվանդությունը կարող է ի հայտ գալ, օրինակ` մաշկի այտուցով, մաշկի ծածանք-կարմրությամբ, մաշկի փոփոխությամբ` «լիմոնի կեղևի» տեսքով, պտուկի հաստացմամբ կամ թեփոտմամբ, պտուկի ներքաշվածությամբ, պտուկից առատ արտադրությամբ: Հազվադեպ, բայց պատահում են դեպքեր, երբ կրծքագեղձի առաջնային քաղցկեղը հայտնաբերվում է անութափոսի (թևատակի) ավշային հանգույցների ախտահարմամբ: Այսինքն՝ հայտնաբերվում են զգալի մեծացած ավշային հանգույցներ, սակայն կրծքում ոչինչ չի հայտնաբերվում: Սա կոչվում է օկկուլտ քաղցկեղ:

 

ՄԻՖ 10. Կուրծքը ամբողջովին հեռացնելուց հետո այլևս հնարավոր չէ քաղցկեղի տեղային զարգացումը:

 

Իրականում փոքր հավանականությամբ, բայց կուրծքը հեռացնելուց հետո կրծքագեղձի քաղցկեղը կարող է հայտնվել հետվիրահատական սպիի շրջանում հիվանդության կրկնության կամ տարածվածության տեսքով, իսկ շատ հազվադեպ՝ կրծքագեղձի մնացորդային ու չհեռացված հյուսվածքից՝ որպես առաջնային, այսինքն` նոր ուռուցք: Նման բան հանդիպում է (մոտ 5% դեպքերում) BRCA1 և BRCA2 գեների մուտացիայով պայմանավորված պրոֆիլակտիկ կրծքագեղձերի հեռացումից հետո: Հիշեցնենք, որ այս գեների մուտացիայի առկայության դեպքում բավական բարձր է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանալու հավանականությունը:

 

ՄԻՖ 11. Հայրական կողմից քաղցկեղով հիվանդ հարազատ ունենալը չի ազդում կրծքագեղձի քաղցկեղի ռիսկի գործոնի վրա:

 

Իրականում ռիսկի գործոնը մեծանում է նաև, եթե կնոջ հայրն է տառապել կրծքի քաղցկեղով (այո, նաև տղամարդկանց մոտ է հանդիպում կրծքագեղձի քաղցկեղ, բայց համեմատաբար ավելի հազվադեպ): Սակայն առավել մեծ ուշադրություն է պետք դարձնել հայրական կողմում կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ կին-հարազատներ ունենալու հանգամանքին: Կա նաև ինֆորմացիա, որ այս հիվանդության ընտանեկան նախատրամադրվածությունը մեծանում է, եթե հայրական կողմի տղամարդկանց մոտ հանդիպել է շագանակագեղձի կամ հաստ աղիքի քաղցկեղ, բայց երիտասարդ տարիքում:

 

ՄԻՖ 12. Կոֆեինը նպաստում է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացմանը:

 

Ո՛չ: Գիտնականները չեն գտել որևէ պատճառահետևանքային կապ սննդային կոֆեինի և կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման միջև: Ավելին, կան որոշ հետազոտություններ, որ կոֆեինը չնչին մակարդակով, բայց իջեցնում է այդ հիվանդության ռիսկը: Վերջերս գրականությունում սկսել են կասկածի տակ դնել այն տարածված միտքը՝ իբր կոֆեինը նպաստում է կրծքագեղձի ցավին:

 

ՄԻՖ 13. Եթե կինն ունի կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման բարձր ռիսկ, ապա դրա դեմ ոչինչ անել հնարավոր չէ:

 

Ո՛չ իհարկե: Կինը շատ բան կարող է անել: Օրինակ՝ իջեցնել քաշը, եթե գեր է, կանոնավոր կատարել մարմնամարզություններ, հաճախել լողի, հրաժարվել ալկոհոլային խմիչքներից կամ նվազեցնել օգտագործումը, պարբերաբար հետազոտվել, ինչպես նաև կանոնավոր կատարել ինքնազննում: Ցանկալի է նաև ծխախոտից հրաժարվելը: Որոշ դեպքերում՝ շատ բարձր ռիսկի ժամանակ, պրոֆիլակտիկ նկատառումներով բժշկի հսկողության տակ կարելի է օգտագործել որոշ դեղամիջոցներ: Արևմտյան երկրներում քննարկում են նաև կրծքագեղձերի պրոֆիլակտիկ ենթամաշկային հեռացումը:

 

ՄԻՖ 14. Օջախային մաստոպատիան (կրծքագեղձում շոշափվող ֆիբրոզ–կիստոզ փոփոխությունները) անպայման համարվում էնախաքաղցկեղային հիվանդություն:

 

Նախկինում համարվում էր, որ օջախային մաստոպատիան քաղցկեղի վերածվելու շատ բարձր ռիսկ ունի, սակայն հետագայում հետազոտություններն ապացուցեցին, որ այդ միտքը շատ չափազանցված է: Հետևաբար կրծքագեղձում ինքնազննման ժամանակ հաճախ շոշափվող կոշտուկները կարող են անհիմն անհանգստության առիթ լինել: Պետք չէ ժամանակից շուտ խուճապի մատնվել, բայց ՀԱՐԿԱՎՈՐ Է ՊԱՐՏԱԴԻՐ դիմել կրծքագեղձի մասնագետի կամ կատարել կրծքագեղձի մամոգրաֆիկ կամ ուլտրաձայնային հետազոտություն:

 

Միֆ 15. Ամենամյա մամոգրաֆիան այնքան է ճառագայթում, որ դա կարող է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման պատճառ դառնալ:

 

Ո՛չ: Չնայած այն փաստին, որ ռադիացիոն ճառագայթը բարձրացնում է քաղցկեղի զարգացման ռիսկը, ճառագայթի այն չափը, որը կիրառվում է մամոգրաֆիկ քննության ժամանակ, ծայրահեղ չնչին է այդ հետազոտման պրոֆիլակտիկ օգտակարության համեմատ: Մամոգրաֆիան կարող է հայտնաբերել վտանգավոր հիվանդությունը դեռ չշոշափվող փուլում, ինչը շատերի մոտ զգալի բարձրացնում է լիովին բուժվելու հավանականությունը:

 

Միֆ 16. Կրծքագեղձի քաղցկեղի դեպքում բիոպսիան (բարակ կամ հաստասեղային ճանապարհով ուռուցքի նմուշի ստացումը) կարող էնպաստել ուռուցքի տարածմանը:

 

Իրականում չկա որևէ ապացույց դրա մասին:
Դեռևս 2004 թվականին ամերիկացի գիտնականները լայնածավալ հետազոտության արդյունքում ապացուցվեց, որ բիոպսիայի ենթարկված հիվանդների մոտ չի բարձրանում ուռուցքի տարածման ռիսկը (թե՛ տեղային, թե՛ դեպի հեռակա օրգաններ)՝ ի տարբերություն հիվանդների, որոնց դեպքում չի կատարվել այդ միջամտությունը:

 

Միֆ 17. Սիրտ–անոթային հիվանդություններից հետո կրծքագեղձի քաղցկեղը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ որպես մահացության պատճառ:

 

Իրականում կրծքագեղձի քաղցկեղից մահացությունը որոշ երկրներում, հատկապես զարգացած երկրներում (Անգլիա, Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Դանիա, անգամ Հունգարիա) ունի իջնելու միտում: Օրինակ ԱՄՆ-ում այդ հիվանդությունից մահացության ցուցանիշը իջնում է տարեկան 1.7%-ով: ԱՄՆ-ն այդ հիվանդության պատճառով տարեկան կորցնում է մոտ 40 000 կին: Իսկ այդ երկրում դժբախտ պատահարներից մահանում է 96 000 կին, թոքի քաղցկեղից՝ 71 000, խրոնիկական ռեսպիրատոր հիվանդություններից՝ 67 000:

 

Միֆ 18. Եթե մամոգրաֆիկ քննությամբ կրծքագեղձում չի հայտնաբերվել քաղցկեղային գոյացություն, այլևս անհանգստանալու և բժշկի մոտ հետազոտվելու կարիք չկա:

 

Չնայած մամոգրաֆիկ քննության բարձր նշանակությանը՝ կրծքագեղձի քաղցկեղը կարող է բաց թողնվել անգամ 10%-ից ավել դեպքերում: Դրա պատճառները տարբեր են՝ քաղցկեղի տեսակը, նրա կլինիկական դրսևորումը, տեղակայումը կրծքագեղձում և այլն: Ահա թե ինչու է կարևոր ստուգումը անցկացնել համալիր ձևով, որի մեջ անպայման պետք է ընդգրկվեն ինքնազննումը, մասնագետ-մամոլոգի զննումը և այդ ամենի կանոնավոր պարբերականությունը:

 

Միֆ 19. Եթե կինը կրծքով կերակրելու ընթացքում ունեցել է կրծքագեղձի քաղցկեղ, ապա նրա կաթը վնասել է նորածնին: 

 

Ո՛չ իհարկե: Հաճախ այս հարցը բարձրաձայնում են երիտասարդ պացիենտները, որոնց մոտ գոյացությունը հայտնաբերվել է կերակրելու ընթացքում: Նույնիսկ այդ դեպքերում մայրական կաթը բացարձակ անվնաս է երեխայի համար, եթե իհարկե այդ ընթացքում մայրը չի ստանում հակաուռուցքային քիմիաթերապիա կամ հորմոնոթերապիա: Որպես կանոն՝ սպեցիֆիկ բուժումն սկսելուց առաջ բժիշկը խորհուրդ է տալիս դադարեցնել կրծքով կերակրելը:

 

Միֆ 20. Կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումը բարձրացնում է լիովին բուժվելու հավանականությունը՝ ի տարբերություն կրծքագեղձից միայն գոյացության լայնակի հեռացման՝հետվիրահատական ճառագայթային բուժման հետ միասին:

 

Բազմաթիվ հետազոտություններ արդեն վաղուց ապացուցել են, որ եթե կրծքագեղձից հեռացվում է միայն ուռուցքը (առողջ հյուսվածքների սահմանում), և այնուհետև կատարվում է ճառագայթային բուժում, ապա բուժման արդյունքները նույնն են, ինչ սպասվում է կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումից հետո: Միաժամանակ կարևոր եմ համարում նշել, որ կան ուռուցքի տեսակներ, որոնց դեպքում կրծքագեղձի ամբողջական հեռացումը գերադասելի է: Այսօր գիտությունը կրծքագեղձը պահպանելու մեծ հնարավորություն է տալիս, և իր ուժերի վրա վստահ ու բանիմաց ուռուցքաբան-վիրաբույժը հիվանդին ճիշտ ուղղություն կտա:

 

Միֆ 21. Կա թյուր կարծիք՝ իբրև կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը նորմալ քաշ ունեցող և ծանրաքաշ կանանց մոտ հավասար է:

 

Իրականում գեր կանանց մոտ ավելի մեծ է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը, մանավանդ եթե կինը գիրացել է դաշտանադադարի ձևավորման ընթացքում կամ դրանից հետո: Հետևե՛ք Ձեր քաշին:

 

Միֆ 22. Կա կարծիք՝ իբր անպտղության դեմ երկարատև բուժումը մեծ հավանականությամբ կհանգեցնի կրծքագեղձի քաղցկեղիառաջացման:

 

Այս ենթադրության համար հիմք է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ անպտղության բուժման մեջ կիրառվում է կանացի հորմոն էստրոգենը: Այդ իսկ պատճառով կատարվել են բազմաթիվ հետազոտություններ այս ոլորտում, սակայն այդ կապն ապացուցել չի հաջողվել: Միայն մի փոքր ռիսկ է նկատվել այն կանանց շրջանում, ովքեր սկսում են էքստրակորպորալ բեղմնավորման փորձերը մինչև 24 տարեկանը: Այս ոլորտում կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկերի գիտական ուսումնասիրությունները շարունակվում են:

 

Միֆ 23. Կա կարծիք՝ իբրև կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը բարձր է այն կանանց շրջանում, որոնց բնակության վայրը մոտ է բարձրլարում ունեցող էլեկտրակայաններին կամ լարանցումներին:

 

ԱՄՆ-ում անցկացված մի քանի ծավալուն հետազոտություններ հերքել են այդ կարծիքը՝ չգտնելով որևէ կապ դրանց միջև:

 

Միֆ 24. Հղիության արհեստական ընդհատումները բերում են կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի բարձրացմանը:

Նման հայտարարությամբ հաճախ հանդես են գալիս այն կազմակերպությունները, որոնք պայքարում են հղիության արհեստական ընդհատման դեմ: Անգամ դատական ատյաններում վերոնշյալ կապն ապացուցելու փորձեր են արվել: Սակայն բազմաթիվ լուրջ հետազոտություններ չեն կարողացել գտնել պատճառահետևանքային կապ հղիության արհեստական ընդհատման և կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման միջև: Այս միջազգային կոնսենսուսի հետ համաձայն են մի շարք հեղինակավոր բժշկական կառույցներ, որոնց թվում են Առողջապաhության համաշխարհային կազմակերպությունը (WHO), Ամերիկյան ուռուցքաբանական միությունը, Գերմանիայի, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Կանադայի մի շարք հեղինակավոր կազմակերպություններ:

Միֆ 25. Կրծքագեղձի քաղցկեղը հնարավոր է ամբողջովին կանխարգելել:

Ցավոք, ոչ: Իհարկե, կարելի է որոշել և նշել ռիսկի գործոնները (օրինակ՝ ընտանեկան պատմություն, գենային մուտացիաներ), փոխել կենսաձևը (ալկոհոլի և ծխախոտի օգտագործման նվազեցում, քաշի նվազեցում, կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվություն), ինչը կիջեցնի կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման հավանականությունը: Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդ կանանց գրեթե 70%-ի մոտ չի հայտնաբերվում որևէ ռիսկի գործոն: Սա նշանակում է, որ հիվանդությունը կարող է առաջանալ հանկարծակի, սպոնտան և դեռևս անհայտ պատճառներով:

 





ԼՐԱՀՈՍՕրվա բոլոր նորությունները

22:06 • 17/10

Ականջներում աղմուկի առաջացման պատճառներն ու բնական դեղամիջոցներ խնդրից ազատվելու համար

19:17 • 17/10

10 արտասովոր ախտանշան, որոնք վկայում են սթրեսի ու գերհոգնածության մասին

16:36 • 17/10

Բեռնաթափման օրվա 5 տարբերակ ընդամենը մեկ օրում օրգանիզմը մաքրելու և ավելորդ քաշից ազատվելու համար

14:05 • 17/10

Երեխայի վրա հաճախ բղավելը կարող է դառնալ առողջական լուրջ խնդիրների առաջացման պատճառ

21:59 • 16/10

Որոնք են ընկճախտի (դեպրեսիա) մասին վկայող հիմնական ախտանշանները

19:07 • 16/10

Լավագույն բնական միջոցները՝ բերանի խոռոչի տհաճ հոտից ազատվելու և շնչառությունը թարմացնելու համար

16:08 • 16/10

Ցելյուլիտի առաջացման հիմնական պատճառներն ու լավագույն հակացելյուլիտային սննդակարգը

13:38 • 16/10

Ամենակարևոր անալիզները, որոնք կօգնեն ժամանակին հայտնաբերել ու կանխարգելել բազմաթիվ լուրջ հիվանդություններ

22:08 • 15/10

Բոտուլիզմի ախտանշանները, առաջացման պատճառներն ու առաջին օգնությունը թունավորման դեպքում

19:18 • 15/10

Որոնք են օրգանիզմում որոշ վիտամինների դեֆիցիտի մասին վկայող հիմնական ախտանշանները

16:48 • 15/10

Բնական դեղամիջոց, որը կօգնի մի քանի ժամում բուժել ցանկացած աղիքային վարակ

14:04 • 15/10

Արդյունավետ մեկօրյա դիետաներ, որոնք կօգնեն կարճ ժամանակահատվածում մաքրել օրգանիզմն ու ազատվել ավելորդ քաշից

21:56 • 13/10

Ակնամոմով 3 արդյունավետ բնական դեղամիջոց ֆարինգիտի բուժման համար

19:02 • 13/10

Ախտանշաններ, որոնք են հուշում օրգանիզմում մակաբույծների առկայության մասին և պարզ քայլեր դրանցից ազատվելու համար

16:22 • 13/10

Ինչ է վահանաձև գեղձի ադենոման և որոնք են դրա հիմնական տեսակներն

13:30 • 13/10

Նշի յուղով բաղադրատոմսեր թարթիչները խնամելու և դրանք ավելի խիտ, երկար ու գրավիչ դրաձնելու համար

22:01 • 12/10

Պարզ «հուշաթերթիկ» գրիպը մրսածությունից հեշտությամբ տարբերելու համար

19:04 • 12/10

Արդյունավետ բնական միջոցներ, որոնք կօգնեն սպիտակեցնել ատամնաշարն ու պահպանել բերանի խոռոչի առողջությունը

16:19 • 12/10

Որոնք են հոդացավերի բուժման հիմնական միջոցներն ու դրանց առանձնահատկությունները

13:35 • 12/10

15 ախտանշան, որոնք վկայում են քաղցկեղի վաղ փուլերի մասին

21:59 • 11/10

Արդյունավետ ժողովրդական բաղադրատոմսեր արյունը մաքրելու և ինքնազգացողությունը բարելավելու համար

19:11 • 11/10

Ախտանշաններ, որոնք վկայում են լյարդի ճարպակալման և վնասակար տոքսինների կուտակման մասին

16:07 • 11/10

Առողջական ինչ լուրջ խնդիրների մասին կարող են հուշել փոքրիկի եղունգները

13:21 • 11/10

Ինչ է հետակնեն և որոնք են դրա առաջացման հիմնական պատճառներն ու բուժման ամենաարդյունավետ միջոցները

22:04 • 10/10

Ճապոնուհիների գեղեցկության գաղտնիքը. երկու պարզ միջոց երիտասարդ ու անթերի մաշկ ունենալու համար

19:12 • 10/10

Լավագույն բնական դեղամիջոցը հազն ու մրսածությունը բուժելու համար

16:21 • 10/10

Սննդակարգում կալորիաների քանակության կտրուկ նվազեցում կարող է առողջական լուրջ խնդիրներ առաջացնել. գիտնականներ

13:38 • 10/10

Ինչ է ցիստիտը և ինչ է անհրաժեշտ անել հիվանդության առաջին ախտանշանների ժամանակ

21:58 • 09/10

Առողջական 5 խնդիր, որոնցից կարելի է ազատվել կիտրոնի հյութի միջոցով

19:02 • 09/10

Սպիտակուցային դիետա. ընդամենը 2 շաբաթում ավելորդ քաշից ազատվելու լավագույն միջոցը

16:07 • 09/10

Երեխաների մոտ մենինգիտի առաջացման պատճառները, հիմնական ախտանշաններն ու բարդությունները

13:14 • 09/10

Ընդամենը մեկ մթերք, որը կօգնի պահպանել բոլոր կենսական նշանակություն ունեցող օրգանների առողջությունը

22:00 • 06/10

Ձվարանի կիստաների առկայության 9 ախտանշան

21:20 • 06/10

Գլխուղեղի կաթվածի տեսակները, ախտանշաններն ու կանխարգելման լավագույն միջոցները

19:50 • 06/10

Պարզ ու արդյունավետ միջոցներ, որոնք կօգնեն ազատվել աչքերի տակի մուգ շրջանակներից ու այտուցներից

19:00 • 06/10

Ոտքերի և ձեռքերի թմրածության առաջացման պատճառներն ու դրա դեմ պայքարող ժողովրդական միջոցներ

21:02 • 05/10

Արդյունավետ դիետա 7 օրում 10 կգ ավելորդ քաշից ազատվելու համար

20:11 • 05/10

Որոնք են «գինեկոլոգիական» քաղցկեղի հիմնական ախտանշանները

19:32 • 05/10

8 ախտանշան, որոնք կարող են պայմանավորված լինել օրգանիզմում էստրոգենի ցածր մակարդակով

19:26 • 05/10

Ականջաբորբը (օտիտ) երեխաների մոտ. ախտանշաններն ու բուժումը

22:19 • 04/10

Ինչով են պայմանավորված դաշտանային ցավերը և ինչպես կարելի է մեղմել տհաճ զգացողությունները

21:00 • 04/10

Պարզ խորհուրդներ արյան շրջանառությունը բարելավելու համար

20:10 • 04/10

Ինչ հիվանդությունների մասին կարող են «պատմել» եղունգները

19:00 • 04/10

Ինչով կարող են պայմանավորված լինել գլխի տարբեր հատվածների մշտական ցավերը

22:10 • 03/10

Գինեկոլոգիական հիվանդությունների ախտանշաններն ու խորհուրդներ՝ դրանցից ազատվելու և պաշտպանվելու համար

21:15 • 03/10

Առաջին օգնություն երեխաների շնչուղիների մասնակի կամ լրիվ խցանման ժամանակ. ցուցումներ, որ պետք է իմանա յուրաքանչյուր ծնող

20:46 • 03/10

Որոնք են արյունատար անոթներում թրոմբների առաջացման հիմնական պատճառներն ու ախտանշանները

20:41 • 03/10

8 պատճառ, որոնցով կարող են պայմանավորված լինել մեջքի ցավերը

20:40 • 03/10

Դիետա՝ ընդամենը 10 օրում 4 կգ ավելորդ քաշից ազատվելու համար

20:40 • 03/10

Երակների վարիկոզ լայնացման բուժման համար ամենաարդյունավետ 10 բնական միջոցները

20:39 • 03/10

Պրոստատիտի(շագանակագեղձի բորբոքում) զարգացման պատճառները, ախտանշաններն ու  բուժումը

21:38 • 01/10

Քաղցկեղի մետաստազ. առաջացման պատճառներ, բուժման և կանխարգելման միջոցները

21:30 • 01/10

Մեկշաբաթյա դիետա, որը կօգնի շատ արագ ազատվել ավելորդ կիլոգրամներից

21:08 • 01/10

Ինչ պետք է ուտեն կանայք 40 տարեկանից հետո՝ առողջությունն ու գեղեցկությունը պահպանելու համար

20:01 • 01/10

Ստամոքսի քաղցկեղի մասին վկայող ախտանշաններ, որոնք ոչ մի դեպքում չի կարելի անտեսել

19:34 • 01/10

Որոնք են բերանի տհաճ հոտի առաջացման ամենատարածված պատճառները

22:10 • 29/09

10 կողմնակի «ազդանշան», որոնք կարող են քաղցկեղի առկայության նշան լինել

21:21 • 29/09

Կարտոֆիլային դիետաներ, որոնց օգնությամբ հնարավոր է 1 օրում ազատվել 0.5 կգ ավելորդ քաշից

20:00 • 29/09

Հեշտ պատրաստվող կոլագենային դիմակ՝ երիտասարդ, թարմ ու հարթ մաշկ ունենալու համար

19:34 • 29/09

Ուղիղ աղիքի ճաքի առաջացման պատճառները ախտանշաններն ու բուժումը

19:00 • 29/09

9 միջոց նյութափոխանակությունն արագացնելու և ճարպերն ավելի արագ այրելու համար

17:40 • 29/09

Մակաբույծներով վարակվածության 10 ախտանաշաններն ու դրանցից ազատվելու լավագույն բուսական միջոցները

22:10 • 28/09

Ինչ չի կարելի անել «կրիտիկական օրերին». փաստեր, որ պետք է իմանա յուրաքանչյուր կին

21:29 • 28/09

Ճարպերն այրող լավագույն դիետաներից մեկը. հատուկ սննդակարգ՝ ավելորդ կիլոգրամներից ազատվելու համար

20:40 • 28/09

Դիմակ՝ մազերը սնուցելու և դրանց աճը խթանելու համար

19:05 • 28/09

Լյարդի ճարպակալման ախտանշաններն ու 5 բնական միջոց՝ այս խնդրից ազատվելու համար

19:03 • 28/09

Սխալներ, որոնք մարդիկ հաճախ թույլ են տալիս դեղամիջոցներ ընդունելիս

18:52 • 28/09

4 անչափ կարևոր հանքանյութ՝ վահանաձև գեղձի առողջությունը պահպանելու համար

18:47 • 28/09

Ինչ լուրջ հիվանդությունների ախտանշան կարող է լինել ականջներում լսվող աղմուկը

20:49 • 27/09

7 խորհուրդ մամոլոգից, որոնք կօգնեն պահպանել կրծքի առողջությունը

20:13 • 27/09

Արյան բարձր ճնշումն իջեցնող 19 արդյունավետ ժողովրդական բաղադրատոմս

19:18 • 27/09

Ինչպես է արյան խումբն ազդում մարդու կենսակերպի ու բնավորության վրա. 5 հետաքրքիր փաստ արյան խմբերի մասին

18:53 • 27/09

Առավել հաճախ տղամարդկանց մոտ հանդիպող քաղցկեղի 5 տեսակ և դրանց ախտանշանները

22:05 • 26/09

Կակաոյով դիմակ՝ մաշկը երիտասարդացնելու և կնճիռներից ազատվելու համար

20:55 • 26/09

Ինչպե՞ս է ջուրն օգնում ազատվել ավելորդ քաշից

20:15 • 26/09

Հղիության վաղ փուլերում որովայնի ստորին հատվածի ցավերի առաջացման պատճառները

19:04 • 26/09

Երեխաների մոտ ծուռթաթության առաջացման պատճառները․ որ դեպքերում է անհրաժեշտ դիմել բժշկի

18:51 • 26/09

Ինչ է օստեոխոնդրոզը, որոնք են դրա առաջացման պատճառներն ու բուժման միջոցները

18:36 • 26/09

Մաստոպաթիայի(կրծքագեղձի բարորակ հիվանդություն) զարգացման փուլերն ու ախտանշանները

22:15 • 25/09

Մարմնի տարբեր հատվածներում սնկային վարակի(դերմատոմիկոզ) առաջացման պատճառները, ախտանշանները, բուժումն ու կանխարգելումը

21:50 • 25/09

Մկանուռուցքի (միոմա) առաջացման պատճառներն ու ախտանշանները

21:00 • 25/09

Բնական դեղամիջոց՝ հոդացավերը մեղմելու և ռևմատիզմը բուժելու համար

20:15 • 25/09

6 խորհուրդ՝ գեղեցիկ ու հարթ որովայն ունենալու և ավելորդ ճարպաշերտերից ազատվելու համար

19:20 • 25/09

Որոնք են խոսքի խանգարման տեսակները և որ հիվանդությունների դեպքում են դրանք առաջանում

18:39 • 25/09

Երեխայի զարգացման օրացույցը. ինչ է կարողանում մինչև մեկ տարեկան երեխան

18:23 • 25/09

Ի՞նչ է քաղցկեղը, ինչպե՞ս է այն առաջանում ու տարածվում և ինչով է տարբերվում բարորակ ուռուցքից

22:12 • 24/09

Որոնք են չիչխանի (облепиха) ամենաօգտակար հատկությունները

21:12 • 24/09

Կրծքագեղձի կիստայի տեսակները, դրա առաջացման պատճառները, ախտանշաններն ու բուժման եղանակները

20:19 • 24/09

Ախտանշաններ, որոնք վկայում են գլխուղեղի կաթվածի առաջացման բարձր հավանականության մասին

19:20 • 24/09

3 մթերքից բաղկացած դիետա, որի շնորհիվ հնարավոր է մեկ շաբաթում ազատվել 7 կգ ավելորդ քաշից

18:54 • 24/09

Առավոտյան անհանգստացնող գլխացավի առաջացման հիմնական պատճառները

22:10 • 22/09

Ստամոքսի ցավերի առաջացման 10 հիմնական պատճառ

21:12 • 22/09

Գինեկոլոգիական հիվանդություններն ու միզասեռական համակարգի ախտաբանությունները

20:28 • 22/09

Դիետա, որի շնորհիվ հնարավոր է 14 օրում ազատվել 11 կգ ավելորդ քաշից

19:53 • 22/09

Դեղաբույսեր, որոնք կօգնեն բուժել շաղկապենաբորբը (կոնյունկտիվիտ)

19:32 • 22/09

Ինչ կարող են ասել մարդու ոտքերին ի հայտ եկած խնդիրները նրա սրտանոթային համակարգի և վահանաձև գեղձի առողջության մասին

19:20 • 22/09

Ինչ է ներգանգային բարձր ճնշումը, որոնք են դրա ախտանշանները և ինչ կարող է անել մարդն այս խնդրից ազատվելու համար

22:20 • 21/09

Ըմպելիք, որը կօգնի ընդամենը 7 օրում ազատվել որովայնի հատվածի ճարպաշերտերից

20:08 • 21/09

Որ դեպքերում է արտադրությունը պտուկից համարվում նորմալ և որ դեպքերում՝ ոչ. պաթոլոգիկ արտադրությունների հնարավոր պատճառները

20:05 • 21/09

Ինչու՞ է առաջանում բերանի չորությունը և ինչպես ազատվել դրանից